Jeugdzorg in Nederland

JeugdhulpPer 1 januari 2015 hebben er een aantal veranderingen plaatsgevonden ten aanzien van de jeugdzorg in Nederland. Taken die in 2014 nog onder de AWBZ vielen, zijn grotendeels overgeheveld naar een nieuwe wet: de Jeugdwet. In deze Jeugdwet staat dat de gemeente de meeste zorg en hulp voor kinderen en jeugdigen voorziet. Het doel van de wet is om versnippering van de zorg voor de jeugd tegen te gaan en de zorg en hulp dichter bij het gezin te organiseren. Een ander deel van de zorgtaken voor kinderen en jongeren wordt geregeld door de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz). Hieronder lees je meer over de indeling van jeugdzorg in Nederland.

Overgangsjaar

Het jaar 2015 is een overgangsjaar voor de jeugdzorg. Dat wil zeggen dat sommige kinderen recht hebben op een zogenaamd overgangsrecht. Dat houdt in dat:

  • Jouw kind recht heeft op de zorg die in de jeugdzorg indicatie beschreven staat tot de einddatum van de indicatie, maar uiterlijk tot 1 januari 2016.
  • Indien dat mogelijk is: deze zorg ook wordt verleend door dezelfde zorgaanbieder(s) als in 2014.

Hoe is de jeugdzorg georganiseerd?

Hieronder is schematisch in kaart gebracht onder welke zorgwetten de jeugdzorg en jeugdhulp in Nederland vallen.

(klik op de afbeelding voor een vergroting, © ZorgWijzer.nl)

Jeugdzorg

Jeugdwet

De meeste kinderen en jongeren onder de 18 jaar die hulp, zorg of ondersteuning nodig hebben, krijgen echter te maken met de Jeugdwet. Hieronder wordt uitgebreider besproken welke zorgvormen hieronder vallen:

  • Zorg- en hulp bij opvoedingsproblemen. Hieronder valt bijvoorbeeld ambulante jeugdhulp en pleegzorg
  • Geestelijke gezondheidszorg (GGZ), ook in het kader van jeugdstrafrecht. Hieronder valt bijvoorbeeld behandeling van psychische problemen, dyslexiezorg, verblijf in een instelling maar ook forensische zorg.
  • Zorg bij een lichamelijke of verstandelijke beperking
  • Individuele begeleiding en dagbesteding in groepsverband
  • Vervoer bij begeleiding en vervoer naar een instelling (onder voorwaarden)
  • Persoonlijke verzorging, zoals hulp bij het opstaan, wassen en aankleden.
  • Kinderbescherming en jeugdreclassering
  • Gesloten jeugdzorg

De Jeugdwet valt, zoals eerder al aangegeven, onder de verantwoordelijkheid van de gemeente die meerdere uitgangspunten/taken heeft, zoals: het versterken van het opvoedkundig klimaat binnen gezinnen, scholen en wijken, het adviseren van kinderen en jongeren met vragen en problemen en het bevorderen van de zelfredzaamheid en participatie van jeugdigen. Voor een volledig overzicht van alle taken en uitgangspunten kan men kijken op nji.nl/Jeugdwet.

Hoe krijgt mijn kind toegang tot jeugdzorg/jeugdhulp?

Toegang tot jeugdzorg of jeugdhulp kan op verschillende manieren geschieden. Dit is ook afhankelijk van de zorgwet die van toepassing is. Wil je nagaan of en hoe jouw kind toegang krijgt tot zorg en hulp vanuit de Jeugdwet? Dan kun je gebruik maken van het Zorgkompas.

LEES OOK
Jeugdhulp aanvragen met het Zorgkompas

Het Zorgkompas verwijst je eenvoudig naar de juiste zorginformatie, zorgvormen en zorginstanties.

In het onderstaande overzicht wordt bondig uitgelegd welke drie zorgwetten van toepassing kunnen zijn bij de zorg/hulp voor jongeren.

Jeugdwet Zorgverzekeringswet (Zvw) Wet langdurige zorg (Wlz)
Elke gemeente regelt jeugdhulp op een iets andere wijze. Toegang geschied via een jeugd- of wijkteam of via een Centrum voor Jeugd en Gezin. Een school, huisarts en jeugdarts kunnen eventueel ook doorverwijzen naar de juiste instanties.Informeer bij jouw gemeente hoe jeugdhulp wordt geregeld. Medische zorg en die onder de basisverzekering valt, is toegankelijk via dn (huis)arts. Hetzelfde geldt voor geneesmiddelen die soms nodig zijn in het kader van een behandeling. Verpleging of lichaamsgebonden verzorging wordt geregeld via de wijkverpleegkundige Langdurige, intensieve zorg voor kinderen en jongeren met een ernstige beperking wordt geregeld door middel van een indicatie die kan worden aangevraagd via het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)

Tot slot kan er ook aanspraak worden gemaakt op zorg die wordt gedekt door een zorgverzekering met aanvullende dekking, zoals speltherapie, vaktherapie of psychosociale therapie. Op deze pagina vind je meer informatie over dergelijke aanvullende vergoedingen.

Kan mijn kind gebruik maken van een pgb?

Als ouder of verzorger kun je kiezen voor een persoonsgebonden  budget (pgb) als jouw kind jeugdhulp of jeudgzorg nodig heeft. Een jeugdarts of een indicatiesteller bij de gemeente kan dit vaststellen, maar de gemeente betaalt het pgb. Onder een aantal voorwaarden is een pgb-jeugdwet mogelijk:

  • Als de gemeente een individuele voorziening toekent
  • Als je zelf het pgb kunt beheren en de nodige zorg, hulp en ondersteuning kunt inkopen en aansturen
  • Als de zorg die wordt ingekocht, voldoet aan de eisen voor kwaliteit en veiligheid
  • Er kan worden gemotiveerd waarom zorg/hulp in natura niet geschikt is, maar een pgb wel

Verder is een pgb voor de Wlz ook mogelijk. Voor meer informatie over het pgb kun je op deze pagina kijken.