Emigreren en zorgverzekering

Als iemand uit Nederland emigreert, kan dit van invloed zijn op zijn/haar verzekeringsplicht. Ook voor de gezinsleden kan de situatie omtrent het recht op vergoeding van medische zorg wijzigen. Jaarlijks verhuizen zo’n 150.000 Nederlanders (permanent) naar het buitenland.

Als je verzekerd bent voor de Wet langdurige zorg (Wlz) dan ben je automatisch ook verzekerd voor de Zorgverzekeringswet. Het hangt echter van je persoonlijke situatie af of je bent verzekerd voor de Wlz.

Hieronder worden een aantal veelvoorkomende situaties genoemd. Per situatie wordt in kaar gebracht wat er verandert rondom je verzekeringsplicht in Nederland en de mogelijkheid tot vergoeding van medische zorg in het buitenland.

Ik blijf in Nederland werken

Als je bent gemigreerd, maar in Nederland (bij een Nederlandse werkgever) blijft/gaat werken, ben je verzekerd voor de Wlz en dus verplicht om in Nederland een zorgverzekering af te sluiten. Verder geldt het volgende voor je zorgverzekering:

  • Je blijft zorgpremie betalen aan je verzekeraar in Nederland.
  • Je houdt recht op alle zorg in Nederland onder de dekking van je basisverzekering en aanvullende verzekering (indien van toepassing).
  • Bij de ziektekostenverzekeraar of het ziekenfonds in het buitenland lever je een speciaal formulier (verdragsformulier 106) in. Hiermee kun je in jouw woonland gebruikmaken van medische zorg. De zorg waar je recht op hebt wordt bepaald op basis van verdagen (EU/EER- en verdragslanden) of op basis van het maximumtarief dat door uw verzekeraar in Nederland is vastgesteld.

Gezinsleden

Afhankelijk van de situatie hebben je gezinsleden dezelfde rechten. Dit wordt beoordeeld door de ziektekostenverzekeraar in je woonland. Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) kan je hierover verder voorlichten.

Ik ben gedetacheerd in Nederland

Ben je gedetacheerd in Nederland? Dan gelden er andere regels:

  • Gedetacheerd vanuit de EU, EER, Zwitserland of een verdragsland: deze landen hebben afspraken gemaakt met Nederland omtrent medische zorg. Middels een verdragsformulier kun je aanspraak maken op een verdragspolis. Deze biedt toegang tot vergoeding van zorg in Nederland volgens de Nederlandse regels en voorwaarden. Een zorgverzekering afsluiten in Nederland is niet mogelijk.
  • Gedetacheerd vanuit een ander land: deze landen hebben geen afspraken gemaakt met Nederland over de vergoeding van ziektekosten. Een zorgverzekering afsluiten in Nederland is niet mogelijk. Mogelijk vergoed je buitenlandse zorgverzekeraar medische kosten die je maakt tijdens je detachering in Nederland. Informeer hiernaar bij de verzekeraar.

Goed om te weten:

Sommige werkgevers in het buitenland regelen voor hun werknemer een internationale zorgverzekering. Het Nederlandse zorgstelsel (en de verzekeraars) hebben veelal een goede samenwerking met deze internationale maatschappijen. Er worden bijvoorbeeld afspraken gemaakt met deze verzekeraars over de verrekening van de premie en ziektekosten als er voor de gedetacheerde een verzekeringsplicht in Nederland van toepassing is.

Gezinsleden

Indien je gezinsleden ook met je meekomen naar Nederland kan dat gevolgen hebben voor hun verzekeringsplicht, afhankelijk vanuit welk land je wordt gedetacheerd:

  • EU, EER, Zwitserland of een verdragsland: je dient te beschikken over een verdragsformulier, zodat je gezinsleden zich in Nederland kunnen inschrijven voor een verdragspolis bij verzekeraar CZ. Dit is meestal mogelijk, tenzij leden van het gezin in het buitenland werkzaam zijn.
  • Een ander land: gezinsleden zijn verplicht om in Nederland een zorgverzekering af te sluiten, tenzij ze in een ander land werkzaam zijn. Dit kan bij een willekeurige zorgverzekering. Het enige land waarop deze regels niet van toepassing zijn, is Japan. Je gezinsleden blijven dan in Japan verzekerd.

Ik ga in het buitenland werken

Als je in een ander land dan Nederland gaat werken, ben je niet meer verzekerd voor de Wlz en kun je geen verzekering afsluiten voor ziektekosten in Nederland. Hierop gelden een aantal belangrijke uitzonderingen:

1. Ik werk bij de Nederlandse ambassade in het buitenland.

2. Ik ben in het buitenland gedetacheerd en ik voldoe aan de onderstaande voorwaarden:

  • Als je tijdelijk gedetacheerd bent in het buitenland, maar in dienst blijft van een Nederlandse werkgever.
  • Als je werkgever je loon blijft doorbetalen en verzekeringspremies inhoudt op je loon.
  • Als je voorafgaand aan de detachering minstens 1 maand verplicht verzekerd bent geweest in Nederland.
  • Als je niet meer dan 24 maanden in het buitenland (binnen de EU/EER) werkzaam bent.

Gezinsleden

Gezinsleden die in Nederland blijven wonen, blijven ten allen tijde verzekerd voor medische kosten in Nederland, tenzij het gezinslid in het buitenland werkzaam is (en niet is gedetacheerd).

Gezinsleden die met je meeverhuizen naar het buitenland kunnen in Nederland verzekerd blijven als:

  • Ze korter dan een jaar bij je in het buitenland blijven. Zij kunnen dan gebruikmaken van hun Europese zorgpas (EHIC). De vergoeding is echter beperkt tot medisch noodzakelijke zorg of zorg die niet kan worden uitgesteld tot terugkeer naar Nederland.
  • Voor gezinsleden die langer dan een jaar met je mee emigreren geldt meestal dat zij een internationale zorgverzekering moeten afsluiten of een verzekering in het woonland. Neem bij twijfel contact op met de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Ik ben/ga met pensioen en verhuis naar het buitenland

Als je met pensioen gaat of een uitkering krijgt en voor langer dan een jaar emigreert naar het buitenland, dient de zorgverzekering in Nederland te worden stopgezet. Afhankelijk van het woonland heb je mogelijk wel recht op vergoeding van medische zorg voor rekening van Nederland:

  1. Woonland is EU/EER- of verdragsland: volgens EU-regels kun je niet in twee landen verzekerd zijn of premie betalen. Maar omdat je het grootste deel van je leven premies en bijdragen hebt betaald in Nederland, heb je in het buitenland recht op medische zorg op kosten van Nederland. Je dient wel een Zorgverzekeringswetbijdrage te betalen aan het CAK.
  2. Woonland is geen verdragsland: je zorgverzekering in Nederland wordt stopgezet. Verder heb je geen recht op vergoeding van medische zorg op kosten van Nederland. Dit komt omdat landen die geen verdragsland zijn, geen afspraken met Nederland hebben gemaakt over het verzekeren van zorg. Je kunt zelfstandig een particuliere of internationale zorgverzekering afsluiten.

Let op:

De volgende uitkeringen en soort pensioenen zijn van toepassing op het bovenstaande:

Overzicht uitkeringen/type pensioenen
AOW-pensioen WAO-uitkering
Anw-pensioen WIA-uitkering
ABP-pensioen Militaire arbeidsongeschiktheidsuitkering
Militair pensioen VUT-uitkering
NS pensioen Wachtgelduitkering

Heb je een andere uitkering? Neem dan contact op met je zorgverzekeraar of het CAK.

Ga je wonen in een EU/EER- of verdragsland? Meld je dan aan bij het CAK. Zij sturen je een verdragsformulier 121 of S1. Daarmee kun je je aanmelden bij een zorgverzekeraar in het woonland. Deze bepaalt of je volgens de voorwaarden van je woonland recht hebt op medische zorg op kosten van de Nederlandse staat.

Gezinsleden

Voor gezinsleden die meeverhuizen met de pensioengerechtigde en niet in Nederland werken, geldt in EU/EER- en verdragslanden dat zij eveneens een verdragsformulier 121 of S1 kunnen vragen bij CAK. Dit geeft echter nog geen garantie dat er aanspraak kan worden gemaakt op vergoeding van medische zorg in het woonland op kosten van Nederland. De ziektekostenverzekeraar of het orgaan dat verantwoordelijk is voor zorgvergoeding in het woonland beslist hierover:

  • Word je geregistreerd als verdragsgerechtigde? Dan heb je recht op dekking van zorgkosten in het woonland voor rekening van Nederland.
  • Word je niet geregistreerd als verdragsgerechtigde? Dan gelden de regels in het woonland. Mogelijk dien je zelfstandig een zorgverzekering af te sluiten in het woonland. Er is dan geen recht op dekking van zorgkosten voor rekening van Nederland.

Ik ga enkel in het buitenland wonen, maar niet met pensioen

Als je permanent emigreert, maar (nog) niet met pensioen gaat, gaat werken of een uitkering krijgt, dien je jezelf uit te schrijven bij een Nederlandse gemeente. Zodra dit is gebeurd, kan de zorgverzekering worden stopgezet. Vanaf dat moment heb je te maken met de regels in je woonland rondom verzekerde zorg. In sommige landen is een zorgverzekering verplicht, in andere kun je zelf kiezen of je jezelf wel of niet verzekerd voor zorgkosten. Een internationale zorgverzekering kan ook een optie zijn.

Let op:

Op het bovenstaande geldt een uitzondering als je korter dan een jaar in het buitenland woont/verblijft. Vaak kan de Nederlandse zorgverzekering dan worden aangehouden, omdat het gaat om een tijdelijke situatie.

Gezinsleden

Voor gezinsleden gelden in principe dezelfde regels. Tenzij er één van de andere hierboven beschreven situaties van toepassing is.

Vragen?

Heb je vragen over je zorgverzekering bij een verblijf in het buitenland? Dan zijn er een aantal instanties die je kunnen helpen en van advies kunnen voorzien:

Verdragsformulieren en algemene vragen over wonen, werken of met pensioen in het buitenland:

Hulp en advies bij het vaststellen van de verzekeringsplicht in Nederland:

Was deze informatie nuttig?
Vertel ons wat wij kunnen verbeteren?