De huisarts

Koen Kuijper
Koen Kuijper
Laatst bijgewerkt 20 augustus 2026 · 8 min leestijd
In het kort
De huisarts is het eerste aanspreekpunt bij lichamelijke of mentale klachtenJe kunt jezelf inschrijven bij een huisarts of van huisarts veranderenDe huisarts wordt door de basisverzekering vergoed, je betaalt geen eigen risico

Wat doet een huisarts?

De huisarts praat met de patiënt, stelt diagnoses, voert kleine medische ingrepen uit en geeft medisch advies.

Indien nodig schrijft de huisarts medicijnen voor. Soms verwijst de huisarts je door voor verder onderzoek of een behandeling, bijvoorbeeld in een ziekenhuis of behandelkliniek.

Ook op het gebied van preventie, bijvoorbeeld met betrekking tot voeding, roken en beweging, kan de huisarts een belangrijke rol spelen.

Wie is mijn huisarts?

Geen idee wie je huisarts is of bij welke praktijk je staat ingeschreven?

Probeer dit eerst zelf te achterhalen, bijvoorbeeld door je e-mailberichten te doorzoeken of je archief te raadplegen.

Kom je er echt niet uit wie je huisarts is?

Neem dan contact op met een huisartsenpost in je omgeving. Die kan vervolgens gebruikmaken van de dienst ‘raadplegen actuele huisarts’ in VECOZO en inzien waar je staat ingeschreven. Hiervoor dien je als patiënt toestemming te geven.

Let op:

Je kunt je maar bij één huisarts tegelijk inschrijven.

Inschrijven bij een huisarts

Heb je nog geen huisarts?

Dan kun je via de website ZorgkaartNederland een huisarts bij jou in de buurt vinden.

Goed om te weten

Het is handig om een praktijk te zoeken die niet te ver van je vandaan ligt. Een veelgebruikte vuistregel is een praktijk die je bij acute klachten binnen een kwartier met de auto kunt bereiken. Een harde norm is dat niet.

Voor sommigen kan het handig zijn om ook nog op een aantal andere aspecten te letten, namelijk:

  • Wil je een mannelijke of een vrouwelijke huisarts?
  • Is het een zelfstandige huisarts of een zorgcentrum?
  • Zijn er andere zorgverleners in de buurt, zoals een apotheek, fysiotherapeut of ziekenhuis?
  • Wat zijn de openingstijden, bijvoorbeeld voor het spreekuur?
  • Op welke manieren is het mogelijk om een afspraak in te plannen, bijvoorbeeld telefonisch of via internet?

Via ZorgkaartNederland kun je beoordelingen van huisartsenpraktijken vinden. Let erop dat deze soms een vertekend beeld kunnen geven.

Niet verplicht

Hoewel het niet verplicht is om jezelf bij een huisarts in te schrijven, wordt dit door patiëntenorganisaties en de overheid wel sterk aangeraden. Er is dan namelijk altijd een arts of huisartsenpost in de buurt als je zorg nodig hebt.

Daarnaast worden je gezondheid, je medicijngebruik en andere relevante informatie voor je bijgehouden in een dossier.

Veranderen van huisarts

Het kan soms nodig zijn om te veranderen van huisarts, bijvoorbeeld omdat je gaat verhuizen of omdat je niet tevreden bent met de dienstverlening of de geboden zorg. Je kunt dan zelf op zoek gaan naar een andere huisartsenpraktijk bij jou in de buurt.

Volg dit stappenplan:

1. Informeer of de nieuwe huisarts jou kan aannemen

De nieuwe huisarts (die je kiest) mag je in bepaalde situaties weigeren als patiënt.

Bijvoorbeeld:

  • Als de afstand tussen jou en de praktijk te groot is
  • Als de huisartsenpraktijk al vol is
  • Als de nieuwe arts jouw persoonlijke zorgwensen (bijvoorbeeld een euthanasieverzoek) niet kan inwilligen

2. Schrijf jezelf in bij de nieuwe huisarts

Kan de nieuwe huisarts jou aannemen? Schrijf je dan in bij de praktijk.

Goed om te weten

Geef bij de dokter of de assistent(e) aan bij welke apotheek je ingeschreven staat of waar je je gaat inschrijven.

Meer informatie over het overstappen naar een andere apotheek lees je verderop.

3. Schrijf jezelf uit bij je oude huisarts

Je kunt jezelf schriftelijk, telefonisch of mondeling uitschrijven.

Geef bij het uitschrijven een aantal dingen aan:

  • Per wanneer je overstapt naar de nieuwe huisarts
  • Waarom je naar een andere huisarts bent overgestapt
  • Vraag aan je voormalige huisartsenpraktijk of zij je medisch dossier willen opsturen naar de nieuwe huisarts. Dit kan vaak veilig digitaal, via persoonlijke overdracht of aangetekend per post

Heb je moeite met het vinden van een (nieuwe) huisarts?

Neem dan contact op met jouw zorgverzekeraar. Die kan je helpen met het zoeken van een nieuwe praktijk.

Overstappen van apotheek

Als je verandert van huisarts is het vaak ook nodig om te wisselen van apotheek.

Volg het onderstaande stappenplan:

  1. Schrijf je in bij een nieuwe apotheek. Dit kan doorgaans telefonisch of per mail. De eerste keer dat je naar de apotheek gaat, dien je jouw verzekeringspas en identiteitsbewijs mee te nemen.
  2. Geef aan de huisarts door bij welke apotheek je ingeschreven staat.
  3. Schrijf je uit bij de oude apotheek. Dit mag schriftelijk, telefonisch of mondeling.

Het is overigens niet verplicht om jezelf bij een bepaalde apotheek aan te melden. Het is vaak wel veiliger, omdat de apotheek bijhoudt welke medicatie je gebruikt. Sommige medicijnen mag je bijvoorbeeld niet in combinatie met elkaar gebruiken. De apotheek kan je hierover advies geven.

Vergoeding zorgverzekering

Hieronder wordt schematisch in kaart gebracht wat de zorgverzekering vergoedt op het gebied van huisartsenzorg en wanneer je een eigen risico betaalt.

 Type zorgVergoeding basisverzekeringEigen risico?
Consulten en onderzoekenJa, op medische grondenNee
Kleine ingrepenJa, op medische grondenNee
HuisartsenpostJa, op medische grondenNee
Medicijnen op voorschriftJa, op medische grondenJa
DoorverwijzingenJa, op medische grondenJa
Het verplichte eigen risico bedraagt € 385 (2026)

Voorwaarden

  • Bel de huisartsenpost altijd eerst, ook als je van plan bent langs te komen. De assistent bekijkt met je hoe dringend je klacht is en geeft advies aan de telefoon of vraagt je te komen. Bij een levensbedreigende situatie bel je direct 112. Ga niet naar de spoedeisende hulp omdat je de huisartsenpost niet hebt gebeld: de spoedeisende hulp zit in een ziekenhuis en daarvoor geldt het eigen risico wel.
  • Voor medicijnen geldt dat alleen geregistreerde geneesmiddelen worden vergoed. Verder kan er soms een eigen bijdrage gelden van maximaal € 250 per jaar (2026).
  • Als je wordt doorverwezen naar een zorgaanbieder die geen contract heeft met je zorgverzekeraar, kan het zijn dat je een eigen bijdrage moet betalen.

Op Medicijnkosten.nl vind je meer informatie over de vergoeding van geneesmiddelen.

Uitzonderingen

Bepaalde diensten binnen de huisartsenzorg worden niet vergoed, namelijk:

  • Medische keuringen
  • Schriftelijke of gedrukte verklaringen
  • Verbruiksmaterialen, zoals spuiten, naalden en pleisters
  • Uitstrijkjes op eigen verzoek
  • Vaccinaties op eigen verzoek
  • Zwangerschapstesten zonder medische indicatie

Huisartsenverenigingen

Nederland kent een aantal huisartsenverenigingen, evenals verenigingen voor jeugdartsen en bedrijfsartsen.

Hieronder worden ze kort besproken:

  1. Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) – is de grootste beroepsvereniging voor huisartsen in Nederland. De vereniging behartigt de belangen van de beroepsgroep als geheel en de belangen van individuele huisartsen, in het belang van de patiënt. Belangrijke thema’s zijn kwaliteitsverbetering, ondersteuning van de praktijkvoering en het bundelen van krachten om de strategische positie van huisartsen in de gezondheidszorg te verbeteren.
  2. Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) – is eveneens een beroepsvereniging voor Nederlandse huisartsen. Deze vereniging houdt zich echter meer bezig met het wetenschappelijke deel, zoals onderzoek, geneeskundige onderwerpen en de toepassingen daarvan in de praktijk. Verder stelt het NHG standaarden op die een huisarts kan gebruiken bij gezondheidsproblemen en klachten.
  3. Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland (AJN) – is een wetenschappelijke vereniging van en voor jeugdartsen. De vereniging wil bijdragen aan de kwaliteit, innovatie en wetenschappelijke onderbouwing van de gezondheidszorg voor jeugdigen. Ook preventie is een belangrijk thema.
  4. Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) – is de landelijke vereniging voor bedrijfsartsen en richt zich op het bevorderen van de kwaliteit en effectiviteit van arbeids- en bedrijfsgeneeskunde.

Artsenfederatie KNMG

Er zijn ook verenigingen die zich juist richten op alle artsen in Nederland. De belangrijkste hiervan is de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG). Dit is een federatie van verschillende beroepsverenigingen voor artsen. De maatschappij behartigt de belangen van alle artsen in Nederland.

Klacht indienen over huisarts

Wil je een klacht indienen over je huisarts?

Dan kun je het volgende stappenplan volgen:

  1. Bespreek de klacht eerst met de arts.
  2. Kom je er samen niet uit? Dan kun je je klacht voorleggen aan de klachtenfunctionaris van de huisartsenpraktijk. Die bemiddelt gratis tussen jou en de huisarts. De klacht moet binnen zes weken zijn behandeld; die termijn mag één keer met vier weken worden verlengd.
  3. Kom je er nog niet uit, of is de oplossing niet naar wens? Dan wend je je tot de landelijke geschilleninstantie voor de huisartsenzorg, de SKGE, of tot de geschillencommissie DOKh. Zo’n geschilleninstantie doet een bindende uitspraak en kan een schadevergoeding toekennen van maximaal € 25.000.
  4. Het is ook mogelijk om een klacht in te dienen bij het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Dat is met name van toepassing als de arts in gebreke is gebleven.
  5. Wil je een hoger bedrag aan schadevergoeding vorderen dan de geschilleninstantie kan toekennen, dan kom je bij de civiele of burgerlijke rechter terecht.

Weet je niet wat je met je klacht kunt doen? Bij het Landelijk Meldpunt Zorg van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd kun je gratis advies vragen. Het meldpunt lost je klacht niet op, maar helpt je op weg en registreert je melding.

Bronnen

Voor deze pagina zijn de volgende bronnen gebruikt, geraadpleegd op 20 augustus 2026:

English

There are several medical associations in the Netherlands. The most important one is the Royal Dutch Medical Association (KNMG): a federation of professional associations that represents the interests of all doctors in the Netherlands. The scientific side of the profession, such as medical research and the standards that general practitioners use for different complaints and conditions, is the work of the Dutch College of General Practitioners (NHG).

The KNMG consists of:

  1. National association of General Practitioners (LHV)
  2. Association of Public Health Physicians (KAMG)
  3. National Association of salaried Doctors (LAD)
  4. Association for elderly care physicians (Verenso)
  5. Dutch Association for occupational Health (NVAB)
  6. Dutch Association of Insurance Medicine (NVVG)
  7. Dutch Federation of Medical Specialists
  8. Association of Medical Students

The KNMG works in close collaboration with all kinds of stakeholders, such as patient organisations, health insurance providers and (local) governments.

More information can be found on knmg.nl.

Dít soort informatie voortaan als eerste?

Zet Zorgwijzer aan als voorkeursbron en Google laat je onze zorginformatie vaker en sneller zien. Één vinkje, meer is het niet.

Zet het vinkje aan

Was deze informatie nuttig?

Met jouw feedback maken we deze pagina beter.

Vergelijk in 2 minuten

Bespaar tot € 511 per jaar

Eigen risico
€ 385 geen korting
€ 385geen korting
€ 485tot € 54 korting
€ 585tot € 102 korting
€ 685tot € 138 korting
€ 785tot € 180 korting
€ 885tot € 264 korting
Drie hockeysters lopen met de armen om elkaar heen over het veld na de wedstrijd