Zorgverzekering in het buitenland

In Nederland is men verzekerd tegen zorgkosten via twee wettelijke, verplichte verzekeringen: de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz). Deze twee gaan altijd samen, als iemand recht heeft op Wlz-zorg dan is hij/zij ook verplicht om een basis zorgverzekering af te sluiten via de Zvw.

“Mensen die rechtmatig in Nederland wonen (zogenaamde ingezetenen) en/of mensen die in Nederland loonbelasting afdragen zijn bij wet verplicht verzekerd via de Wlz. Daarmee zijn zij dus ook verplicht een basisverzekering af te sluiten, volgens de Zvw.”

Op deze bovenstaande regel gelden echter meerdere uitzonderingen en uitbreidingen, bijvoorbeeld voor mensen die in het buitenland werken, maar in Nederland wonen, of buitenlanders die tijdelijk in Nederland wonen en studeren. Een uitzondering of uitbreiding op de regel kan betekenen dat je wel of juist niet verplicht bent om een basisverzekering af te sluiten.

Uitzonderingen en uitbreidingen

Allereerst zijn er uitzonderingen of uitbreidingen voor militairen, gemoedsbezwaarden, gedetineerden en vreemdelingen (meer info). Daar wordt in deze FAQ niet verder op ingegaan. De andere uitzonderingen en uitbreidingen op de regel worden hieronder toegelicht en hebben betrekking op het wonen, werken en/of studeren in het buitenland.

1) Basisverzekering wel verplicht

De volgende groepen zijn op basis van uitbreiding van de wet wel verplicht een basisverzekering in Nederland af te sluiten. Met andere woorden, zij hebben het recht en de plicht om een basisverzekering af te sluiten in Nederland, ook al wonen zij bijvoorbeeld (tijdelijk) niet in Nederland.

Vakantie of wonen in het buitenland

  1. Nederlanders die voor korte of lange tijd (tot 1 jaar) op vakantie zijn of wonen in het buitenland, maar daar niet werkzaam zijn.

Studie

  1. Nederlanders die tijdelijk in het buitenland studeren, maar daar niet werkzaam zijn.
  2. Buitenlanders die in Nederland studeren en daarbij ook werkzaam zijn in dienst van een Nederlandse werkgever.

Werk & wonen

  1. Nederlanders die in Nederland werken, maar in het buitenland wonen en Nederlanders die in het buitenland wonen en die daar werken in dienst van een Nederlandse werkgever of in dienst van de Nederlandse overheid (bijvoorbeeld op een ambassade).
  2. Werknemers en zelfstandigen die uit het buitenland komen (of daar wonen) en die in Nederland werken of winst genieten.
  3. Iedereen in Nederland die werkt in dienst van een Nederlandse werkgever, maar voor zijn werk wel regelmatig in het buitenland is, bijvoorbeeld vrachtwagenchauffeurs en piloten.

Let op: gezinsleden van de bovenstaande groepen kunnen in veel gevallen ook meeverzekerd worden. Voorwaarde is wel dat zij zelf niet werkzaam zijn in het buitenland. Neem hierover contact op met het Centraal Administratie Kantoor (CAK), afdeling buitenland.

Voorbeelden

  • Mark komt uit Engeland, maar woont met zijn gezin in China. Hij werkt echter voor een Nederlandse werkgever. Mark is zelf de enige uit het gezin die werkt. Op basis van de uitbreiding in de wet heeft Mark het recht en de plicht een basisverzekering af te sluiten. Zijn gezin kan worden meeverzekerd.
  • Richard komt uit Nederland en gaat voor 6 maanden in het buitenland wonen en stage lopen in het kader van zijn studie. Hij krijgt daarvoor niet betaald. Richard kan zijn basisverzekering in Nederland behouden. Sterker nog, hij heeft de plicht om deze te behouden.
  • Simon komt uit de Verenigde Staten, maar besluit in Nederland te wonen en een bedrijf op te richten, omdat hij zelfstandige is in Nederland en winst geniet, moet hij ook een basisverzekering afsluiten.

2) Basisverzekering niet verplicht (en niet mogelijk)

De volgende groepen zijn op basis van uitzondering van de wet niet verplicht een basisverzekering in Nederland af te sluiten. Met andere woorden, zij hebben niet het recht om een basisverzekering af te sluiten in Nederland, ook al wonen zij bijvoorbeeld wel in Nederland.

Studie

  1. Nederlanders die tijdelijk in het buitenland verblijven in verband met een studie en daarbij werken en ter plaatste loonbelasting afdragen
  2. Buitenlanders die tijdelijk in Nederland verblijven in verband met een studie en daarbij niet werken

Werk & wonen

  1. Gepensioneerden in het buitenland, maar die in Nederland hebben gewerkt. Hiervoor voert het CAK bepaalde regelingen uit, waardoor zij in het buitenland verzekert blijven ten laste van Nederland. Neem hierover met het CAK contact op.
  2. Mensen die wonen in Nederland, maar werken in een ander land bij een buitenlandse werkgever
  3. Personeelsleden, ambtenaren (en hun gezinsleden) van ambassades en consulaten in Nederland
  4. Ambtenaren werkzaam in dienst van Nederlandse Antillen en Aruba
  5. Vreemdelingen die in Nederland wonen, maar werkzaam zijn zonder werkvergunning. Voor deze groep geldt dat het verplicht is een werkvergunning te krijgen. Aan de hand daarvan moet vervolgens een zorgverzekering worden afgesloten.

Voorbeelden:

  • Dimitri komt uit Rusland en werkt op de Russische ambassade in Nederland. Hij hoeft geen basisverzekering af te sluiten.
  • Susan (25 jaar) komt uit Engeland en verblijft een jaar in Nederland in verband met een studie rechten. Ze hoeft geen basisverzekering af te sluiten, tenzij ze besluit te gaan werken in Nederland.
  • Michel woont in Nederland, maar werkt in de haven van Antwerpen bij een Belgische werkgever. Hij hoeft geen basisverzekering af te sluiten.

Met welke landen heeft Nederland afspraken?

De Europese Unie (EU) coördineert het sociale zekerheidsstelsel van verschillende lidstaten, ook op het gebied van zorg. Er moet voorkomen worden dat een inwoner van de EU een dubbele premie betaald of niet valt onder een bepaald zorgverzekeringsstelsel. Wel zijn lidstaten, en dus ook Nederland, vrij om het eigen zorgverzekeringsstelsel in te richten. Er kunnen dus wel degelijk verschillen zitten in de rechten en plichten die gelden voor een bepaalde lidstaat. Om het zorgstelsel van EU- en EER- (Europese Economische Ruimte) landen op elkaar af te stemmen, zijn er tussen de verschillende landen afspraken en verdagen opgesteld op het gebied van zorg. Ook op internationaal vlak zijn er met een aantal landen afspraken gemaakt op het gebied van medische zorg. Hieronder zie je welke landen dat zijn:

EU/EER EU/EER Internationaal
België Litouwen Australië
Bulgarije Luxemburg Bosnië-Herzegovina
Cyprus (Griekse deel) Malta Kaapverdië
Denemarken Noorwegen Kroatië
Duitsland Oostenrijk Macedonië
Estland Polen Marokko
Finland Portugal Servië & Montenegro
Frankrijk Roemenië Tunesië
Griekenland Slovenië Turkije
Hongarije Slowakije
Ierland Spanje
Italië Tsjechië
IJsland Verenigd Koninkrijk
Letland Zweden
Liechtenstein Zwitserland

Val je onder het zorgstelsel van één van de bovenstaande landen, bijvoorbeeld omdat je er werkt, maar wel in Nederland woont? Dan dien je in het desbetreffende land een zorgverzekering af te sluiten. Je hebt dan wel recht op medische zorg in Nederland via een zogenaamd woonlandpakket. Dit pakket heeft dezelfde dekking als het Nederlandse basispakket.

Andersom heb je ook recht op een woonlandpakket als je in binnen de EU/EER of een verdragsland woont, maar in Nederland werkt. Dit woonlandpakket is dan bedoeld voor het land waar je woont. De dekking van dit pakket kan verschillen (groter of kleiner zijn) dan het Nederlandse basispakket.

Voor woonlandpakketten kun je terecht bij zorgverzekeraar CZ. Zorg in elk geval voor de juiste papieren formulieren voor de aanvraag van het woonlandpakket. Dit woonlandpakket kan vaak ook voor gezinsleden worden aangevraagd. CZ kan je hierover informeren. Ook het CAK (afdeling buitenland) kan je hierover meer duidelijkheid geven.

Geen afspraken medische zorg

In alle landen die niet zijn genoemd in de tabel, heb je geen recht op vergoeding van medische zorg ten laste van Nederland.

Let op: Je hebt wel recht op vergoeding spoedeisende zorg in het buitenland als je daar tijdelijk verblijft, bijvoorbeeld in verband met een stage of vakantie.

Om precies te zijn heb je recht op vergoeding tot het in Nederland geldige marktconforme tarief voor een bepaalde behandeling of een bepaald medicijn. In privéklinieken of duurdere ziekenhuizen in het buitenland (bijvoorbeeld de VS) kan het voorkomen dat de kosten voor een behandeling aanzienlijk hoger liggen dan dit marktconforme tarief. Je dient het verschil in kosten dan zelf bij te betalen. Je kunt je hiervoor wel aanvullend verzekeren, met behulp van een aanvullend pakket of een reisverzekering.

Individuele gevallen

In sommige individuele gevallen kan het erg ingewikkeld zijn om vast te stellen of je wel of geen basisverzekering moet afsluiten. Twijfel je zelf hierover? Neem dan contact op met de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Zij kunnen bepalen of je voldoet aan de voorwaarden.

Disclaimer

Aan de bovenstaande informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Neem bij twijfel over de verzekeringsstatus altijd contact op met de bevoegde instanties (het CAK en de SVB) en de eigen zorgverzekeraar.

Was deze informatie nuttig?
Vertel ons wat wij kunnen verbeteren?