Verkiezingen 2021: welke gevolgen heeft dit voor je zorgverzekering?

Bart Koenraadt 7 reacties

Bij de komende verkiezingen in maart 2021 vormt de zorg waarschijnlijk een van de belangrijkste onderwerpen. Dat is ook niet gek, want volgens het Centraal Planbureau (CPB) gaan onze zorgkosten tussen 2021 en 2025 toenemen van 84 naar 100 miljard euro per jaar.

Door de sterk stijgende zorgkosten is er nauwelijks ruimte voor koopkrachtverbetering van burgers, tenzij er maatregelen worden genomen om de zorg te veranderen. Het CPB publiceerde daarom vorige week ‘Zorgkeuzes in Kaart’ met een doorrekening van 150 voorstellen die politieke partijen hebben gemaakt. Al deze voorstellen zijn geanonimiseerd.

Maar leveren de plannen uit politiek Den Haag wat op of kosten ze alleen maar heel veel geld? Zorgwijzer zocht het voor je uit.  

Eigen risico stijgt 100 euro

Een van de maatregelen die kan worden genomen om de zorgkosten te temmen, is het verhogen van het verplicht eigen risico met 100 euro naar 485 euro per verzekerde.

Dit levert ons 1,4 miljard euro per jaar op. Een hoop geld. De zorgpremie hoeft daardoor minder snel te stijgen. Ook mensen die hun eigen risico niet of slechts beperkt aanspreken, zien een koopkrachtverbetering.

Nadeel is dat mensen die juist veel zorgkosten maken, bijvoorbeeld patiënten met een chronische aandoening of hoog medicijngebruik, juist duurder uit zijn.

Het is door het CPB ook doorgerekend wat het kost om het eigen risico met 100 euro te verlagen (naar 285 euro). Dit kost de schatkist zo’n 1,3 miljard euro per jaar. Afschaffen van het eigen risico kost op termijn zelfs 5,3 miljard euro per jaar.

Afschaffen restitutiepolis

Er zijn ook politieke partijen die het polisaanbod willen beperken door de restitutiepolis af te schaffen. Voor niet-gecontracteerde zorg gaat dan een vergoeding gelden van 70 procent. Alleen naturapolissen, waarbij 100 procent van de gecontracteerde zorg wordt vergoed, zijn dan nog toegestaan.

Het voordeel van deze maatregel is dat het makkelijker wordt om zorgverzekeringen met elkaar te vergelijken. Het nadeel is dat er minder keuzevrijheid en toegankelijkheid is uit het aanbod zorgaanbieders, omdat alleen gecontracteerde partijen volledig worden gedekt.

Volgens het CPB zijn er met deze maatregel geen directe kostenbesparingen gemoeid. Verzekeraars krijgen aan de andere kant wel meer macht bij het inkopen van zorg, omdat veel meer van de geleverde zorg gecontracteerd is.

Korting zorgpremie bij gezonde leefstijl

Een interessante maatregel die een deel van de politiek voorstelt, is toestaan van premiedifferentiatie naar leefstijl. Dat betekent dat mensen die roken, zwaar alcohol gebruiken of overgewicht hebben meer premie betalen voor hun zorgverzekering dan Nederlanders met een gezonde leefstijl.

Het CPB denkt wel dat het lastig is om in te schatten wat voor leefstijl iemand heeft. Welke criteria verbind je daaraan? Ook zijn er inperkingen op de privacy die mogelijk in strijd zijn met de AVG. Verzekerden moeten immers met een overheid of verzekeraar gaan delen of zij roken of drinken.

Tot slot zijn er bij dit voorstel risico’s op fraude, omdat moeilijk te controleren is hoe gezond iemand nu echt leeft.

Kostenbesparing?

Een gezond gedrag verkleint de kans op bepaalde aandoeningen, zoals hart-en vaatziekten, kanker en diabetes. Dit kan dus ook bijdragen aan lagere zorguitgaven. Aan de andere kant neemt de levensverwachting hierdoor juist toe, wat ‘vervangende’ ziektes kan opleveren.

Het is volgens het CPB daarom lastig om in te schatten wat de budgettaire effecten zijn op de korte en lange termijn, terwijl het de solidariteit tussen gezonde en minder gezonde mensen juist kan doen afnemen. Ook de kans op risicoselectie door verzekeraars neemt toe.

Stoppen met collectieve zorgverzekeringen

De afgelopen jaren is er vanuit de politiek steeds meer verzet tegen de collectiviteitskorting die op de basisverzekering wordt geheven, bijvoorbeeld via een werkgever of sportvereniging. Reden: collectieven zouden te weinig inhoudelijk toevoegen, terwijl de korting gebakken lucht is.

Er liggen daarom voorstellen klaar om de korting op de basisverzekering af te schaffen en deze alleen toe te staan op aanvullende verzekeringen.

Door deze maatregel neemt het aanbod collectieve zorgverzekeringen mogelijk af, waardoor het aanbod basisverzekeringen van zorgverzekeraars transparanter wordt. Daarnaast kan het de concurrentie tussen verzekeraars vergroten: verzekerden gaan mogelijk meer gestimuleerd op zoek naar de best passende individuele polis tegen de beste prijs.

Toetsing basispakket verscherpen

Vooral vanuit het politieke midden en de rechterflank zijn er sterke geluiden om de toetsingscriteria op (kosten-)effectiviteit van het basispakket te versterken. Hierdoor worden bestaande en nieuwe behandelingen en medicijnen nog strenger getoetst op hun effectiviteit.

Verder komen er dan nieuwe grenzen voor de maximale kosten van medicijnen en behandelingen, variërend tussen de 30.000 en 150.000 euro per gewonnen levensjaar. Om de zorgkosten verder terug te dringen, zou zorg voor aandoeningen met een lage ziektelast kunnen worden verwijderd.

De potentiële opbrengsten van dit voorstel lopen tot ver in de miljarden over een termijn van tien tot twintig jaar. De breed gedeelde inschatting is zelfs dat zo’n 50 procent van de zorg in het basispakket nog niet bewezen effectief is. Hieraan zou een bedrag van zo’n 11,5 miljard euro gebonden zijn.

Zelf betalen voor wonen in zorginstelling

Een opvallend voorstel is om wonen en zorg voor verpleeghuisbewoners te scheiden. Dat zou betekenen dat iedereen in een zorginstelling zelf moet betalen voor de huur van een kamer of appartement. Dit kan de schatkist zo’n 1,9 miljard euro opleveren.

Groot nadeel van deze maatregel is dat kwetsbaren en ouderen naast een eigen bijdrage voor zorg, extra geld kwijt zijn aan huisvesting.

Meeste maatregelen kosten juist geld

De meeste voorstellen die de politieke partijen hebben aangeleverd op het gebied van langdurige zorg kosten juist geld. Zo zijn er plannen om een knelpuntenfonds in het leven te roepen voor zorgtaken die de gemeenten uitvoeren (kosten: 1,2 miljard euro), meer persoonsvolgende bekostiging in de verpleeghuiszorg te realiseren (kosten: 1,1 tot 1,4 miljard) en kleinschalige verpleeghuiszorg te stimuleren (250 miljoen euro).

Gezien het feit dat Nederland nu al het land ter wereld is met de hoogste uitgaven voor langdurige zorg voor ouderen, lijken deze maatregelen vooral bedoeld om oudere kiezers mee te trekken. Verkiezingen worden langzamerhand gedomineerd door de wensen en belangen van ouderen.

Wim Groot, Hoogleraar gezondheidseconomie

Wim Groot schrijft in Wynia’s week verder dat iedere maatregel die geld kost, bovenop de stijging komt die het CPB al voorspelde. “De harde realiteit is dat de groei van de zorgkosten ten koste gaat van het besteedbaar inkomen van Nederlanders en daarmee de grenzen van de solidariteit”, aldus Groot.

Invoering Nationaal zorgfonds

Er zijn ook politieke partijen die de marktwerking uit de zorg willen ‘slopen’. Om dit te bereiken willen zij een nationaal zorgfonds invoeren, vergelijkbaar met de National Health Service (NHS) die we kennen uit het Verenigd Koninkrijk. Het idee hiervan is dat het huidige stelsel wordt omgezet in een systeem waarin de Rijksoverheid de centrale regie tot zich neemt en de verzekeraars verdwijnen.

Kosten

Het invoeren van een NHS in Nederland kost volgens het CPB 750 miljoen euro per jaar, acht jaar lang. Ofwel een kostenplaatje van 6 miljard euro. Daarnaast komen er eenmalige kosten bij kijken van 2,3 miljard euro om de zorgverzekeraars te onteigenen.

Volgens het CPB is er met de invoering van een nationaal zorgfonds geen doelmatigheidswinst ten opzichte van het huidige stelsel. Uiteindelijk moet ook dit stelsel linksom of rechtsom worden betaald uit belastinggeld, bijvoorbeeld via hogere inkomstenbelastingen.

Geen drempel

Het voordeel van een NHS is dat er geen eigen risico hoeft te worden betaald. De toegankelijkheid gaat omhoog, omdat er geen financiële drempel is om zorg te gebruiken.

Omdat er geen drempel is voor zorggebruik, is er hierdoor ook een risico op overconsumptie van zorg, wat stijging van de zorgkosten kan versnellen. Verder zijn er risico’s op een tweedeling in de zorg, omdat mensen met meer financiële middelen zich aanvullend gaan verzekeren, bijvoorbeeld om wachtlijsten te vermijden of door te kiezen voor betere private zorg.

Ook prikkels voor verbetering van kwaliteit en innovatie kunnen verminderen, doordat er minder concurrentie tussen zorgaanbieders is, stelt het CPB.

Hoe solidair zijn we?

Tijdens de komende verkiezingen zal blijken hoe solidair we in Nederland zijn. Hoe acceptabel vinden Nederlanders het dat de belastinginkomsten in toenemende mate worden besteed aan extra collectieve uitgaven, zoals de zorg?

Kortom, gaan we naar een nieuw kabinet die zich inzet om de zorgkosten zoveel mogelijk te beperken en zo ruimte te houden voor koopkrachtverbetering? Of gaat er juist meer geld naar de zorg, bijvoorbeeld door een verdere verhoging van de salarissen, een verlaging van het eigen risico of de invoering van een nieuw zorgstelsel?

Laat je mening horen

Hoe zie jij de zorg en zorgverzekering tijdens de nieuwe regeerperiode? Laat je mening hieronder gelden!

Bronnen:

7 reacties

  • Jjack

    er zijn in de zorg te veel opperhoofden en te weinig indianen, ls ze eens wat opperhoofden buiten zouden gooien dan kunnen ze de indianen beter betalen . heb veel respect voor wat het personeel dat direct met de corona te maken heeft gehad , maar er zijn ook mensen uit diezelfde zorg die zich zelf hebben aangeboden om te helpen niet goed genoeg gekwalificeerd waren en gewoon naar huis gestuurd zijn .

  • Nnmmn

    Nederlandse zorg ziet eruit als een vuilnisbelt alles wat te maken heeft met zorg wordt er opgedonderd.
    Als dan ook de verzekeraars dan macht naar zich toe trekken ben je als verzekerde het haasje.
    De grootste fout die politiek Den Haag heeft begaan blijkt (zorg)verzekeraars in te laten met zorg!!!!1

  • MMarja van den Heuvel

    In tegenstelling tot Adjudant zie ik een nationaal zorgfonds juist wel zitten.
    Eerlijker dan het huidige systeem, waarbij het immers een financiele zaak is of je je bovenop de basisverzekering extra kunt verzekeren voor b.v. tandarts of fysiotherapeut b.v. en veel minder administratiekosten omdat er veel minder uitgezocht en berekend hoeft te worden.

    Leefstijl in welke vorm van premie dan ook betekent een glijdend vlak opgaan, want hoe ver ga je daarin?
    Bepaalde sporten zijn ook behoorlijk risicodragend b.v. en overgewicht kan wel degelijk het gevolg zijn van een slecht functionerende stofwisseling of medicijngebruik.
    Over de inbreuk op de privacy van mensen zullen we het maar niet hebben, hetgeen eenvoudigweg bittere noodzaak zou worden i.v.m. controle, aangezien men, niet onterecht, vraagtekens kan zetten bij de eerlijkheid bij het invullen van persoonlijke gegevens als daar consekwenties aan verbonden kunnen worden.

  • AAdjudant

    Nationaal zorgfonds moet de inzending van de SP zijn geweest. Had er gelukkig al een tijdje niets van vernomen, want wat is dat echt het meest krankzinnige en linkse idee ooit. Dat zo’n zorgfonds er maar nooit mag komen ajb!

    • LL.J. Huizinga

      @Adjudant

      Volledig mee eens.

      Stelsel functioneert, maar moet worden verbeterd. Daar is geen heel duur nieuw stelsel voor nodig.

    • PPeter

      @L.J. Huizinga

      Dit stelsel functioneert inderdaad prima zolang je inkomen maar hoog genoeg is, of zelf niet ziek bent, en niet een dure aanvullende verzekering nodig hebt, waarbij je daarnaast ook nog is je volledig eigen risico en eigen bijdrag kwijt bent ( 385 e + 250e per jaar) En nee de miezerige 104 e zorgtoeslag wat je max per maand kan krijgen maakt het er echt niet beter op.

      Maar inderdaad als je een goed inkomen hebt, of niks mankeert werkt het systeem voor de rest wel prima.

    • JJan N

      @Peter

      Niet alleen bij een hoog genoeg inkomen.

      Ik ben chronisch ziek, mankeer genoeg en mijn inkomen is 32K bruto (dat van mijn vrouw ligt op het minimum). Niet bepaald hoog dus.

      En OOK voor mij is dit stelsel meer dan prima. Het is duur, dat klopt, maar een ander stelsel gaat daar geen verandering in brengen. Het wordt dan eerder duurder (of slechter), zie falende NHS in het VK.

      De zorg in NL is van zeer hoge kwaliteit als je dat vergelijkt met landen om ons heen en in de rest van de wereld. Mijn ervaringen qua behandeling en verzorging in het ziekenhuis zijn altijd zeer, zeer goed geweest in NL. Naar mijn gevoel zelfs beter dan in de andere landen waar ik ook heb gelegen (Frankrijk, Denemarken en Belgie).

      Ik vind het verder fijn dat ik zelf kan kiezen waar en hoe ik me verzeker. Ik heb het idee dat verzekeraars goed hun best doen om goede service te verlenen en met een goed aanbod polissen te komen. Prima.

      Een eigen bijdrage (250 piek) geldt vooor mij niet. Nee, ik betaal circa 150 euro in de maand en ben uitstekend aanvullend verzekerd voor alles wat ik nodig heb. Mijn zoon is gratis meeverzekerd en kan van mijn dekkingen gebruik maken. Top geregeld.

      Beetje vreemd verder om 104 euro p/m miezerig te noemen. Ik ken genoeg mensen die er enorm blij mee zijn en daar voor 80 a 90 procent hun zorgkosten mee kunnen betalen. Glas half leeg bij jou?

Schrijf een reactie

Het e-mailadres blijft prive.