Minder Nederlanders mijden zorg vanwege kosten

Bart Koenraadt 31 reacties

Steeds minder Nederlanders mijden zorg of een medische behandeling vanwege de kosten, zoals die van het eigen risico of een eigen bijdrage. Slechts 7 procent van de Nederlanders zag in 2020 af van een doktersafspraak, een medisch onderzoek of ziekenhuisbehandeling. Dat is beduidend lager dan in 2016, toen het percentage nog lag op 16 procent.

Dit alles blijkt uit een onderzoek van Nivel, binnen het consumentenpanel gezondheidszorg. Nivel doet jaarlijks onderzoek naar hoe Nederlanders de zorg ervaren, bijvoorbeeld ten aanzien van betaalbaarheid, kwaliteit en toegankelijkheid.

Cijfers zorgmijding

Nivel ondervroeg circa 700 Nederlanders over het mijden van zorg in 2020:

  • 4 procent van de respondenten had de afgelopen 12 maanden een medisch probleem, maar zag vanwege de kosten geen arts.
  • 3 procent zag vanwege de kosten af van een door een arts aanbevolen medisch onderzoek, een behandeling of een nabehandeling
  • 1 procent zag vanwege de kosten af van een voorgeschreven geneesmiddel of haalde het recept niet op bij de apotheek

In alle vier voorgaande jaren lag het aantal zorgmijders voor alle categorieën hoger dan in 2020:

20162017201820192020
16%11%8%9%7%

Er is dus sprake van een duidelijke, dalende trend.

Geen verband eigen risico

Ondanks dat het eigen risico de afgelopen jaren gelijk is gebleven, daalt het aantal zorgmijders dus. En dat is opvallend te noemen.

Er lijkt geen duidelijk verband te zijn tussen de hoogte van het eigen risico en het aantal mensen dat medische behandeling of geneesmiddel bewust mijdt om financiële redenen.

Koen Kuijper (Zorgwijzer)

Oorzaak

Maar wat is dan de oorzaak van het dalende aantal zorgmijders?

Uit een eerder onderzoek van Nivel blijkt dat er signalen zijn dat het kennisniveau van Nederlanders toeneemt, bijvoorbeeld ten aanzien van de zorgtoeslag en het gespreid betalen van het eigen risico. Daardoor is het eigen risico behapbaarder geworden.

Ook worden er door verzekeraars en gemeenten betere regelingen getroffen bij een (dreigende) betaalachterstand.

Politieke discussie

Hoewel het aantal mensen dat zorg mijdt afneemt, blijft het nog altijd een onderwerp dat wordt gebruikt voor politiek gewin.

Er zou zelfs onderzoek zijn dat het eigen risico leidt tot zorgmijding, maar er is ook onderzoek dat dit weer tegenspreekt. Volgens andere experts zorgt het eigen risico er juist voor dat mensen bewust zijn van de hoge kosten in de zorg.

Betaalbaarheid verbeteren

Overigens willen vrijwel alle politieke partijen iets doen aan de betaalbaarheid van het eigen risico. Linkse partijen, zoals de PvdA, GroenLinks en de SP willen het eigen risico afschaffen om op die manier het aantal zorgmijders nog verder te doen verlagen.

Lees ook: standpunten politieke partijen zorg en zorgverzekering

De partijen in het demissionair kabinet, zoals de VVD en D66 zien meer iets in een constructie waarbij je nooit in één keer al je eigen risico kunt opmaken, maar waarbij er een limiet geldt van bijvoorbeeld 100 euro per behandeling.

31 reacties

  • IIsa

    Ik vind het heel interessant dat de chronisch zieken hier schrijven niet te hoge lasten te hebben. Heel fijn voor jullie uiteraard! Dat betekent niet dat het voor anderen wellicht anders is.

    Maar wat mij betreft heeft Peter wel degelijk een punt. Door heel veel fysieke problematiek heb ik een uitgebreid pakket nodig. Dat kostte mij vorig jaar 210 euro aan premie. Ik heb deze basisverzekering en aanvullende verzekering jaren lang gehad. Aangezien ik in de bijstand zit, is dat een dermate grote hap uit m’n budget dat ik sinds dit jaar een polis heb via de gemeente. Dat kost me nu maandelijks 140 euro. Dit scheelt behoorlijk wat boodschappengeld! En nu het probleem…

    Mijn fysieke problematiek verergert.. Ik kan o.a. niet meer zo vaak naar de fysio.. Dat verzekert de belastingbetaler ervan dat mijn bijstandsuitkering betaald zal moeten blijven worden.

    De welvarenden kunnen een uitgebreide polis bekostigen of zij kunnen simpelweg de zorg zelf betalen wanneer dat nodig is.
    De minderbedeelden onder ons kunnen zich geen hoge premies permitteren, maar kampen juist des te vaker met gezondheidsproblematiek. En het is dus maar de vraag of al het noodzakelijke vergoed wordt vanuit de basisverzekering (al dan niet met een beperkte aanvullende verzekering).

    Verder ken ik wel degelijk een behoorlijke groep mensen die de zorg mijdt wegens het eigen risico. Men kan hier heel leuk vanuit het eigen perspectief schrijven (Ik kan het bekostigen, dus dan moet iemand anders het toch ook kunnen??), maar wat ik zie is dat dit systeem voor velen simpelweg niet werkt. Dat brengt op langere termijn alleen maar meer kosten met zich mee.

    Ik blijf een groot voorstander van gratis zorg voor iedereen die het nodig heeft. Waarom is de zorg nu een soort loterij (Ik gok (of hoop) dat ik komend jaar dit aan zorg nodig heb..).

    Conclusie. Er is veel moois en goeds in ons land, maar ook zeker ruimte voor verbetering!

    • MMark

      @Isa

      Er zijn talloze onderzoeken waaruit blijkt dat dit systeem juist wel werkt. Misschien niet voor iedereen en dat is kwalijk en moet wat aan gedaan worden. Maar de overgrote meerderheid is tevreden over de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg in Nederland.

      De tweedeling die je beschrijft, zal blijven bestaan. Rijkeren zullen altijd meer kunnen doen bij gezondheidsproblematiek. Dat los je ook niet op met een ander stelsel zonder marktwerking via de overheid. Al loopt alles via de overheid en de inkomstenbelasting: de rekening moet worden betaald. En zoals Diederik Gommers terecht aangeeft: ‘centrale aansturing verlamt’.

      Los de problemen die er zijn op. In uw situatie zou het goed zijn als er een potje beschikbaar wordt gesteld, zodat u als bijstandsgerechtigde toch wat vaker naar de fysiotherapeut kunt. Dat mag van mij best betaald worden uit een iets hogere belasting.

      Maar gratis zorg is een fabeltje. Het bestaat niet. Begin daarom niet met het alles maar op te nemen in het basispakket en het eigen risico af te schaffen. Dan stijgt de zorgvraag (en de kosten) alleen maar nog verder en toekomstige generaties worden daar de dupe van.

    • Jjohn

      @Mark
      Gratis zorg, kan wel kijk maar naar groot Brittannië!
      Daarbij is zorg in Nederland, een verdienmodel, de overheid heeft juist baat bij zieke mensen, en dan het liefst mensen die het al niet Breed hebben

    • MMarije

      @john

      Van je reactie klopt werkelijk echt helemaal niets.

      Leg alsjeblieft uit hoe de overheid verdient aan zieke mensen?!
      Die kosten alleen maar geld.

  • HHaga

    Laatst stuk gelezen waaruit bleek dat zorgkosten eigenlijk niet of nauwelijks zijn gestegen als aandeel van het bbp. Raar dat het aantal zorgmijders dan afneemt. Is de steekproef wel representatief geweest of is er iets anders aan de hand? 700 man is wat aan de lage kant, maar wie ben ik.

  • Kkees

    haha wat een onzin, ik plaats altijd onder andere namen en mail adressen toets ik gewoon random maar wat ik. Dat doen de meeste trouwens

    • RRoy van Wensen

      @kees

      Niet meer doen dan hea …
      en bedankt voor de tip we zullen er (nog) beter opletten 😉

  • Kkees

    Is mijn bericht nou verwijderd?

    • RRedactie Zorgwijzer

      @kees

      Dat klopt.

      Dit komt omdat je onder verschillende namen en e-mailadressen reacties plaatst. Dat is in strijd met de richtlijnen van onze site.

      Mail ons even als je een bepaalde reactie alsnog zou willen plaatsen. Dan kijken we even wat er mogelijk is: info@zorgwijzer.nl

  • WWalter

    Kan me goed voorstellen dat bijstandsgerechtigden moeite hebben met de hoge zorgkosten. Die mogen van mij best wat minder eigen risico betalen.

    • CCleo

      @Walter

      Zorgverzekering in NL is goed, maar idd wel het eigen risico betaalbaar maken voor lage inkomen, bijvoorbeeld zodat je niet in 1 keer alles kwijt bent, zoals bij mijn operatie. D66 wil dit invoeren. Eigen risico is mij grootste kostenpost. Premie basis en aanvullend zijn goed te betalen via mijn zorgtoeslag.

  • RRobért

    leuke discuscie hier
    vroeger ook wel eens zorg gemeden, vanwege de kosten. Maar was geen slimme keus, want kon het wel betalen, maar dronk liever….
    Heb geleerd slimmer met geld om te gaan.

    Ben nu gelukkig goed verzekerd. tandarts, podo, bril betaal ik zelf ook fysio als ik dat nodig heb. Alle kosten voer ik netjes op bij de belastingdienst (tip). Krijg je bijna 40 procent terug. Beter dan een aanvullend pakket.

    Zorg in Nederland is duur maar goed. Ik behoor tot de groep laag-midden qua inkomen, maar krijg niet het idee dat ik teveel betaal. mijne zwager krijgt geen zorgtoeslag en betaal veeeel meer belasting dan ik. Toch hebben we het bijna even goed, terwijl ze meer verdienen. rara Gek he, kan alleen in Nederland. (en slim met geld omgaan, kun je leren)

  • RRuinart

    Het is van de zotte. Zorg betalen is nog tot daaraantoe, maar die huren stijgen de pan uit.

    • AAli

      @Ruinart

      Echt he?!

  • PPeter

    Simpel reken sommetje:

    gemiddeld kost een basis verzekering 125 euro per maand, als iemand zijn eigen risico volledig verbruikt komt daar maandelijks 32 euro bij, dan nemen we nog een aanvullend pakket van 30 ( al zijn die vaak nog duurder) dat is dus maandelijks 187 euro per maand, laten we daar de max zorg toeslag vanaf halen, kom je netto op 80 euro per maand.

    Hierbij heb ik dus nog GEEN tandarts kosten meegerekend en ook geen eventuele eigen bijdrage, dan zou je de 100 euro per maand al ruimschoots passeren.

    Succes met betalen als je bv in de bijstand zit 😉

    • JJob

      @Peter

      Waarom zo’n negatieve houding?
      Ik zit in de bijstand en het lukt mij prima.

      De getallen die je noemt gaan voor mij niet op en ook niet voor de meesten als je een beetje slim bent met kiezen. Ik betaal 118 voor basis en tand.

    • PPeter

      @Job

      Die getallen gaan voor een ziek persoon dus wel degelijk ook, of je het nou leuk vind of niet.

      Trouwens de gemiddelde basispremie alleen is al 125 euro per maand… Al die voorbeelden van budgetpolissen, verhoogd eigen risico is waardeloos voor de mensen die echt zorg nodig hebben.

  • JJan

    Daarnaast zou ik ook wel een groot onderzoek willen zien bij mensen die een laag inkomen hebben, in de uitkering zetten en hoeveel die daarin zitten aan zorgmijding doen.

  • JJantje

    Dus ondanks dat gemeente en verzekeraars veel betere regelingen treffen is er nog zo een 7% die zorg mijd… veel te veel natuurlijk.

    Overigens weet ik niet hoe betrouwbaar die onderzoek is, er staat op de pagina van die site, dan bij 1 van de onderzoeken, de personen niet representatief waren voor het onderzoek, en daarnaast vind ik 700 mensen ook wel wat weinig.

  • PPeter

    Tsja wat zegt dit?

    Slechts 1 procent haalt zijn voorgeschreven medicijn niet op bij de apotheek door de kosten? Maar wat is het alternatief dan? Als je een ontsteking hebt en je hebt antibiotica nodig, dan zal je die medicijnen hoe dan ook moeten gaan halen, want anders komt je in het ziekenhuis terecht ( of erger) en dan betaal je nog veel meer. Het is nou dus niet echt dat je een keuze hebt.

    Leuk dus dat uit deze onderzoek zou blijken dat minder nederlanders zorg mijden door kosten, maar wat hebben die mensen daarvoor moeten inleveren? er zal ongetwijfeld op bepaalde dingen bespaard zijn, wat niet zou moeten.

    Je moet dan ook wel erg naïef zijn om te denken dat de maandelijkse zorgpremie + eigen risicio + eigen bijdrage niet een veel te grote hap is uit het inkomen van de lagere inkomens.

    • HHarold

      @Peter

      Je gaat voorbij aan het feit dat lage inkomens (zoals ikzelf) zorgtoeslag ontvangen en dat het eigen risico gespreid kan worden betaald.

      Ik zelf bijvoorbeeld.
      – Zorgpremie: 109,85
      – Gespreide betaling eigen risico 38,50 in 10 termijnen
      – Zorgtoeslag: 104 euro p/maand

      Netto kosten zorg zijn voor mij: circa 40 euro per maand. Dat noem ik geen te grote hap, maar gewoon een reële bijdrage. Zeker gezien ik jaarlijks circa 12.000 euro aan zorgkosten maak ivm met medicijnen. Iedereen draagt een steentje bij, en bij sommigen is die steen wat groter. Prima. Houden zo.

    • PPeter

      @Harold

      Super voor jou dat je genoeg hebt aan een basis verzekering hoor.

      Helaas hebben veel mensen niet genoeg aan een basis verzekering, waardoor er een aanvullend pakket genomen moet worden, een beetje aanvullend pakker kost je al 30 euro extra elke maand!

      Daarnaast ik neem aan dat je ook wel naar de tandarts wilt toch? is toch ook weer zo 1 a 2 tientjes erbij.

      En niet te vergeten de eigen bijdrage van 250 euro per jaar voor bepaalde medicijnen, naast het eigen risico dus he!

      Zoals je ziet kunnen de kosten veel groter zijn, dan 40 euro per maand. Helaas!

    • HHarold

      @Peter

      Blijf erbij dat je het e.e.a. wat bagatelliseert. Het valt echt wel mee in NL. We worden vaak geroemd om het feit dat we een betaalbaar, toegankelijk en kwalitatief goed systeem hebben. En terecht.

      Een Aanvullende verzekering wordt vaak onnodig afgesloten, omdat mensen niet goed weten wat er in het basispakket zit. Die informatievoorziening moet beter. Dan krijg je ook dat minder mensen zich onnodig hoeven te verzekeren en premie betalen. Bovendien zijn er voor mensen die dat echt nodig hebben speciale gemeentepakketten. Eventueel zou je het basispakket kunnen uitbreiden met meer fysio, zodat een AV minder vaak nodig is.

      Tandarts kost je hooguit een paar tientjes per jaar als het gebit fatsoenlijk wordt onderhouden. En voor kinderen is het gratis.

      Die 250 euro eigen bijdrage geldt alleen voor heel specieke middelen. Vaak is er altijd een goed alternatief waarvoor die eigen bijdrage niet geldt.

    • PPeter

      @Harold

      Nou ik denk niet dat ik degene ben die het een en ander bagatelliseert, volgens mij doe je dat juist zelfs, door met oplossingen te komen die absoluut niet nodig mogelijk zijn.

      Een beetje meer fysio in het basis pakket zal niet veel veranderen, dat velen als nog een dure extra AV pakket nodig hebben, en ja veel mensen hebben die echt nodig.

      En ook over de eigen bijdrage, een alternatief is er zeker vaak niet zoals jij aangeeft, daar zitten ook medicijnen bij die bepaalde mensen echt nodig hebben!

      Gemeente pakketten zijn trouwens vaak duurder dan een individuele pakket, dus dat is vaak zelfs nog duurder.

      En nee, ik wil echt niet zeggen dat het super slecht is nederland, er zijn landen waar het echt nog veel slechter is, alleen jij liet het wel erg goedkoop overkomen met 40 euro netto kosten per maand, wat dus absoluut voor veel mensen niet zo is, en vele malen meer kwijt zijn.

      Ik begrijp best dat als je die kosten zelf niet hebt, dat je er dan wat makkelijker over denkt hoor, maar iedereen kan in die situatie komen dat een simpele basis pakket gewoon niet genoeg is.

      Maar behalve dat, vind ik het sowieso bizar, je word ziek, kan je niks aan doen, en dan moet je dus ook nog een boete ervoor betalen, elke jaar weer, in hoe is dat een solidair zorgstelsel?

    • KKamiel D.

      @Peter

      Sluit me aan bij Harold.
      Basispakket is voor de meesten echt genoeg. Je overdrijft behoorlijk. Enorm veel mensen verzekeren zich onnodig voor AV.

      40 euro vind ik nog veel trouwens. Daar kom ik niet aan.

      Ik ontvang zorgtoeslag en betaal netto maar zo’n 30 euro per maand en ik heb 18 keer fysio. Verzekering via de HEMA, maar met hoog eigen risico waar ik ongeveer 100 euro per jaar aan opmaak.

      Je noemt het een boete, maar ik zie het eerder als een redelijke bijdrage voor onze zorg, zelfs iemand met een laag inkomen moet zijn aandeel leveren toch.

      Er wordt te veel gezanikt in dit land. Ben dankbaar dat je niet elders bent geboren. Nederland zit aan de top van sociale stelsels.

    • TTeun

      @Kamiel D.

      Volledig mee eens!

    • VVriens

      @Kamiel D.

      Peter heeft een punt wat betreft eigen bijdrage medicijnen. Dat kost me 250 euro per jaar. Maar ik heb Adhd. Al vind ik dit ook wel een prima te betalen bedrag, zelfs gezien mijn modale inkomen. Ik heb daarnaast ook veel andere zorgnodig, dus fijn dat hier goed is geregeld.

    • PPeter

      @Kamiel D.

      Ja maar dit voorbeeld die je geeft is natuurlijk niet representatief, jij kan het je veroorloven om een hoog extra eigen risico te nemen, waardoor je een fikse korting op je maandelijkse zorg premie krijgt, dat is leuk voor jou natuurlijk, maar hoe moet iemand dat nemen die chronisch ziek is?

      Dan is het natuurlijk uitgesloten dat iemand een verhoogd eigen risico kan nemen, want dan ben je nog duurder uit.

      Ik zie hier allemaal voorbeelden voorbij komen, met hoe mensen goedkoper uit zijn, maar wat juist voor de zieke mensen geen optie is.

      En ik ben het trouwens met je eens dat veel mensen een AV pakket hebben, terwijl dat niet nodig is.

      Maar wees realistisch je zal maar in de uitkering zitten, chronisch ziek en echt een aanvullend pakket nodig hebben, komt vaak genoeg voor hoor.

      En overigens ik zeg dit niet eens voor mij zelf hoor, ben nog redelijk jong en gezond, waardoor ik zelf met een basispakketje al prima af ben.

      Maar ik ga niet egoïstisch en naïef lopen, dat zieke mensen in Nederland met 40 euro per maand klaar zouden zijn.

    • MMarije

      @Peter

      Nou Peter, toevallig ben ik chronisch ziek (aandoening aan nekwervels). Ik slik medicijnen en heb iedere week fysiotherapie nodig en krijg ik gelukkig ook. Alle nodige zorg krijg ik gewoon uit de basisverzekering! Het enige wat ik betaal is 385 € aan eigen risico per jaar. Mijn premie is iets van € 114,- per maand. Omgerekend klopt die 40 euro voor mij dus aardig, gezien ik bijna 100 euro aan zorgtoeslag ontvang. Ik ben het dan ook niet met je eens dat de zorg niet te betalen is. Ik krijg een degelijke uitkering en kan zelf ook nog wat bijverdienen.

      Al met al is het zo slecht nog niet hier.

    • SSonja

      @Peter
      de zorgverzekeraars werken dit jaar met vaste fabrikanten van medicijnen.
      Bij senioren en chronische zieken komen daar ongelukken van. Al die verschillende bijstoffen in medicijnen van verschillende fabrikanten daar reageren oudere en chronische zieken heel slecht op. Zij kunnen het oude medicijn krijgen als ze bij betalen, een potje met pijnstillers is de bijdragen al snel +/- 30 euro. Er is een regeling van de zorgverzekering bij (medisch noodzakelijk) dat de arts dit kan melden op het recept. Bij verschillende apothekers krijg je het dan nog niet omdat zij voor de volle winst gaan. Zo kosten deze maatregelen waar de zorgverzekering en de farmaceuten op de stoel van de medici gaan zitten bakken met geld. Tot slot, de zorgverzekeringen maken steeds meer winst en keren dividend uit aan de aandeelhouders. Dat heet marketing werking!

    • Jjohn

      @Sonja

      Wat ik dus al aangaf, zorg is een verdienmodel, en ja SP wil een nationaal zorgplan, maar ik wil zo veel!
      Maar ik krijg het ook niet voor elkaar, en SP krijgt het dus ook niet voor elkaar, omdat we een corrupte regering hebben, die zorg, winstgevend geeft gemaakt,, voor de aandeelhouders van de grote zorgaanbieders en verzekeraars

Schrijf een reactie

Het e-mailadres blijft prive.