Apenpokken: wat zijn de symptomen en is het besmettelijk?

Apenpokken: wat zijn de symptomen en is het besmettelijk?

Artikel door: Koen Kuijper - 25 reacties

Apenpokken: wat zijn de symptomen en is het besmettelijk?

Het aantal mensen dat in Nederland is besmet met het apenpokkenvirus is opgelopen tot ruim 500. Dat maakt het RIVM bekend op 11 juli 2022 Wereldwijd zijn er inmiddels meer dan 10.000 gevallen geregistreerd.

In dit artikel bespreek ik alles wat je moet weten over de apenpokken (monkeypox), zoals:

  • Wat de symptomen zijn
  • Hoe besmettelijk het is
  • Of er een behandeling of vaccin is
  • Of er een nieuwe pandemie aankomt

Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 18 juli 2022.

Wat is het apenpokkenvirus?

Het apenpokkenvirus, doorgaans de apenpokken genoemd, is een virusinfectie die vooral voorkomt in West- en Midden Afrika. Het virus komt vooral voor bij knaagdieren, maar ook mensen raken steeds vaker besmet. Het behoort tot dezelfde familie als het pokkenvirus.

Het apenpokkenvirus wordt soms afgekort als MPV of MPXV.

Wat zijn de symptomen van apenpokken?

Als je de apenpokken hebt, kun je te maken krijgen met één of meerdere van de volgende symptomen:

  • Koorts
  • Hoofdpijn
  • Spierpijn
  • Vermoeidheid
  • Rillingen
  • Gezwollen lymfeklieren

De klachten van de apenpokken lijken dus deels op de klachten die horen bij het coronavirus.

Verloop

Bij de meeste mensen verloopt de ziekte mild. In het begin krijg je te maken met griepachtige verschijnselen. 1 tot 3 dagen na de eerste symptomen van apenpokken krijg je blaasjes op de huid.

In Europa hebben we te maken met een milde variant van de apenpokken.

Marion Koopmans (viroloog)

Meestal beginnen de blaasjes in het gezicht of rond de anus en schaamstreek en daarna pas over de rest van het lichaam. Soms verspreiden de blaasjes zich niet over de rest van het lichaam. De blaasjes lijken op die van waterpokken, maar zijn nog iets groter.

Nadat de blaasjes zijn ingedroogd blijven er korstjes over die na circa 2 tot 3 weken van de huid afvallen. Soms kunnen er littekens ontstaan.

Hoe krijg je apenpokken?

Het apenpokkenvirus is besmettelijk via huid-op-huidcontact en uitwisseling van lichaamssappen. Je kunt het virus van een mens of dier krijgen. Het virus verspreid zich vrijwel niet via de lucht.

Apenpokken zijn dan ook lang niet zo besmettelijk als Covid-19. De langst bekende ‘keten van besmettingen’ tot nu toe bestaat uit negen mensen.

Het apenpokkenvirus gaat niet zo makkelijk rond, maar hoe langer het bij de mens is, hoe groter het risico is dat het zich verder aanpast.

Ab Osterhaus (viroloog)

Het apenpokkenvirus gaat vooral rond onder mannen die seks hebben met andere mannen. Al beperkt het virus zich zeker niet uitsluitend tot deze groep.

Incubatietijd en besmettelijkheid

De tijd tussen besmet raken en ziek worden ligt bij de apenpokken tussen de 5 en 21 dagen. De gemiddelde incubatietijd ligt op 8,5 dag, maar het kan dus tot 3 weken duren voordat je klachten krijgt.

Iemand is besmettelijk totdat de korstjes van de huid zijn afgevallen. Dit kan twee tot drie weken duren.

Quarantaine

Je moet in quarantaine als je een hoog-risicocontact bent van iemand bij wie de apenpokken zijn vastgesteld. Hier is sprake an als je huid-op-huid contact hebt gehad met een besmet persoon.

Ben je in contact geweest met een besmet persoon? Dan moet je drie weken in quarantaine.

Hoe weet ik of ik de apenpokken heb?

Aan de hand van de symptomen (hierboven beschreven) krijg je een aardig idee of je mogelijk besmet bent met het apenpokkenvirus.

Laat je testen als:

  • Je blaasjes op je lichaam hebt (zeker als deze beginnen rond je anus, geslachtsdeel of in het gezicht)
  • Als je in de afgelopen 3 weken (intiem) contact hebt gehad met iemand die apenpokken heeft

Of je bent besmet met het apenpokkenvirus kan alleen met een speciale GGD test worden bepaald. Het gaat hier om een PCR-laboratoriumtest, omdat deze het meest nauwkeurig is. Als de test positief is, volgt een bron- en contactonderzoek.

Zijn de apenpokken dodelijk?

Het apenpokkenvirus kan dodelijk zijn, maar gelukkig genezen de meeste mensen vanzelf.

In West-Afrika ligt het aantal mensen dat sterft aan de apenpokken op circa 1 tot 3,6 procent. Bij de Midden-Afrikaanse variant kan tot 10 procent van de besmette personen komen te overlijden. Het sterftecijfer daalt drastisch als patiënten een goede behandeling krijgen.

In Europa hebben we te maken met de mildere West-Afrikaanse variant.

De volgende groepen vallen onder een risicogroep:

  • Mensen met een verzwakte weerstand
  • Kinderen
  • Zwangeren

Is er een behandeling mogelijk tegen apenpokken?

Er is geen bewezen, veilige methode om de apenpokken te behandelen.

Er is wel een antiviraal medicijn tegen de apenpokken dat wordt voorgeschreven bij mensen met ernstige klachten. Dit middel heeft echter alleen een ondersteunende werking.

Vaccin

Er bestaat al wel geruime tijd een vaccin (Imvanex) tegen de pokken die kan ook worden toegepast ter bescherming tegen de apenpokken. Mensen die voor 1974 geboren zijn, hebben zo’n vaccinatie vaak al gehad. Nederland heeft nog een voorraad van circa 100.000 moderne pokkenvaccins liggen.

Mensen met een verhoogd gezondheidsrisico worden sinds 7 juli 2022 preventief gevaccineerd. Je ontvangt hiervoor een uitnodiging.

Het is niet mogelijk om een vaccinatie aan te vragen via de GGD.

Komt er een nieuwe pandemie?

Virologen achten de kans op een nieuwe pandemie onwaarschijnlijk. Tegelijkertijd is er nog veel onduidelijk over dit virus en mogelijke mutaties die zouden kunnen ontstaan.

Met wat we weten van dit virus is het lang zo besmettelijk niet en is het dus ook beter te stoppen, er is een vaccin en er zijn behandelmogelijkheden. Dus ik ga er vanuit dat dat voldoende effect gaat hebben.

Marion Koopmans (viroloog)

De WHO noemt de recente uitbraak ongebruikelijk, maar vooralsnog beheersbaar. 

Op de website van het RIVM vind je meer vragen en antwoorden over de apenpokken.

25 reacties

  • Hherman

    tegenwoordig wordt je ook voor elk wissewasje inge-ent, voerger was dat toch ook niet
    en ben je van voor 1974 dan ben je al voor de bof mazelen en de hele zantemekraam inge-ent, heb toen op de lagere school veel prikken gehad

  • CCarlo m

    Als Nederland luilekkerland slim is dan houden ze de grenzen dicht dan heb je het gedoe niet meer zo snel zo niet dan wordt het weer een ramp

    • AAnja

      @Carlo m
      Het is al binnen o
      nze grenzen. Wordt ook al gevaccineerd voor als je tot de risicogroepen voor dit virus behoord.

  • JJan karel

    U schrijft dat tot 10 % van de mensen in midden afrika aan de apenpokken overlijdt , dat is veel meer dan aan Covid19 en , Als deze variant hier dominant wordt , erg verontrustend
    Ook zouden door goede behandeling veel minder mensen overlijden , maar u zegt ook dat er geen bewezen efectieve behandeling is , dat zou u moeten verduidelijken

    • AAnja

      @Jan karel
      Lees aub de site vh RIVM. Monkeypox. Heel duidelijk.

  • Ttamso

    Zorgwijzer wat zich bezig houd met een nep virus.Deze virus is net zo nep al een zorgverzekeraar.Noemt zich 1 van de beschaafste landen,maar doet vrolijk mee met een HOAX wat er gaande is.Ik zie Ab oosterhuis al een reactie geven en dat is net zo een zakkenvuller al een zorgverzekeraar.

  • AAnja

    Als er geen updates meer komen hier,kun je net zo goed dit topic sluiten.

  • AAnja

    Koen. Wordt het niet tijd om een en ander aan te passen hier?. Bv aantal besmettingen ed.

  • MMarlene

    Ik kom uit de Antillen namelijk Aruba en heb nog nooit gehoord van apenpokken wel waterpokken en al die andere kinderziektes die je er voor word gevaccineerd toen je klein was maar apenpokken had ik nog nooit van gehoord laat staan dat er iemand het had.

  • JJolanda buijl

    Hoi,

    Reactie krentenbaard wordt makkelijk gezegt door al die blaasje maar wordt er eigenlijk wel eens na gekeken waar et vandaan komt nop nop en nop. Ik weet wel zeker dat er soorten planten die gif afstoten en dT dus veroorzaken. Vaak is het kind ergens lang gelopen of tijdens spelen voetballen ergens in zo’n plant in aanmerking gekomen. Wij hadden zon mooie plant in de tuin zag er super mooi uit maar zo verraderlijk gevaarlijk!!!!
    Ding groeit telkens in me tuin weer terug op andere plek dus gelijk doe ik em weer weg kappen en wortel en al der uit.

    • AAnja

      @Jolanda buijl
      Krentebaard is een virus net als koortslip. Denk dat jij Bereklauw in je tuin hebt. Sap vd plant op de huid in combinatie met zonlicht geeft soort van blaren. Dus ook in vrije natuur op te lopen. Beide hebgen niks met appenpikken van doen. Kun je allemaal zo opzoeken.

    • AAnja

      @Anja

      Ik bedoel dus apenpokken
      En uitslag van dergelijke planten is plaatselijk. Breidt zich niet uit over lichaam.

  • LLouis Peperzak

    Ik vindt dit te ver door de bocht. Mensen weer onnodig bang maken voor een ziekte waar werkelijk de meeste mensen nooit ladt van zullen hebben.

    • AAnja

      @Louis Peperzak
      Helemaal met je eens. Maar wat als het wel uit de hand was gelopen. Better safe dan sorry.

  • SSasja de Leur

    Ik vind het toch een weerzinwekkend idee maar wie niet. Hopenlijk blijven de meesten gevrijwaard.

    ..

  • AAnja

    Lees net dat in Engeland besmette personen contact met huisdieren wordt afgeraden gedurende 21 dagen. Vooral knaagdieren zijn er erg gevoelig voor. Dit om te voorkomen dat besmettingen heen en weer gaan tussen mens en dier.

  • CChrista

    Mijn oudste dochter heeft het gehad we waren in 1980 op curaçao en ik dacht wat hebt die nou op haar voetjes dacht wel gelijk even naar een dokter je weet maar nooit vreemd land nou wij naar een dokter zegd die man apepokken ik dacht versta hem niet goed zal wel waterpokken zijn maar nee hoor hij zei echt apepokken ik zei en nu zalf en een paar dagen niet in het water nou ze is er goed doorheen gekomen 2 a 3 dagen was ze alweer aan het zwemmen nooit geen last meer gehad gelukkig

    • AAnja

      @Christa
      Op curaçao wordt met apenpokken krentebaard bedoelt. Zeer verwarrend. Kun je evt opzoeken.

    • HHelena

      Ruim 10jr geleden dacht ik door reacties van mensen uit mijn omgeving (op Curaçao) op mijn klachten besmet, te zijn geweest met apenpokken.
      Ik had idd wat blaasjes gevuld met vocht gehad op mijn voeten, (nadat we ergens op Bandabou gezellig avondje onder een boom hebben gedominood) verder eigenlijk weinig gezondheidsklachten.
      Nu ik wat meer lees over wat apenpokken echt is, typisch gevalletje van storm in glas water.
      Zandmierbeetjes kunnen ook blaasjes gevuld met vocht veroorzaken, maar is heel wat anders dan apenpokken!

    • AAnja

      @Helena

      Zie mijn reactie hierboven.
      Rivm staat ook een stukje over krentebaard en dat dat op de overzeese gebieden apenpokken wordt genoemd. Maar niet is.

    • NNoffie

      Apenpokken komen zeker voor op de Antillen, wij zijn opgegroeid op Curacao en hebben het als kind eind jaren 70 begin jaren 80 gehad. Vind het ook nu raar dat het in de media wordt neergezet alsof het een geslachtsziekte is, die vooral in de gayscene voorkomt, want dat is niet het geval. Ik begrijp dat de eerste besmetting hier in Nederland misschien zo is overgebracht, maar de ziekte kan bij iedereen voorkomen ongeacht leeftijd, geaardheid of geslacht. De besmetting lijkt inderdaad op een besmetting met waterpokken, alleen zijn de blaasjes vaak groter dan de waterpokken. Je bent er niet heel erg ziek van, nu waren wij kinderen in een tropisch klimaat, dus misschien verloopt het ziektebeeld anders bij volwassenen en spreken we van minimaal 50 jaar geleden.

    • RRieky

      @Noffie

      Zou het niet beter zijn om er wat foto’s van te plaatsen ik denk dat je dan een beter beeld krijgt van wat en hoe het eruit ziet

    • WWim van Lien

      @Rieky

      Ja…. ik dacht al wanneer stuurt een “kenner” nu wat foto’s dan kunnen wij zien waarover wij spreken, toch?

    • EEdwin

      @Noffie

      Zoals eerder gezegd. Wat jij beschrijft is Krentenbaard. Niet het Apenpokkenvirus.

  • LLucy Oud

    Ik hoorde erover, maar ik hoop dat ik het niet krijg. Maar dat weet je niet zeker

Schrijf een reactie

Het e-mailadres blijft prive.