25 november 2025

Budgetpolis stopt, maar beperkingen blijven bij meeste zorgverzekeringen in 2026

Koen Kuijper

1 reactie

Per 1 januari 2026 verdwijnt de budgetpolis uit het zorgverzekeringslandschap. Bij deze polis is het zo dat je alleen volledige zorgvergoeding krijgt in een beperkt aantal ziekenhuizen.

Toch zijn met deze verandering nog niet alle beperkingen uit de zorgverzekering verdwenen. In 38 van de ruim 70 basisverzekeringen gelden in 2026 nog altijd vormen van inperking. Denk aan een verminderde keuzevrijheid of een lage vergoeding voor zorgaanbieders zonder contract.

Dat blijkt uit onderzoek van Zorgwijzer.

Beperkte ziekenhuiskeuze wordt losgelaten

De budgetpolis met beperkte ziekenhuiskeuze verdwijnt volgend jaar bij alle verzekeraars. Daarmee komt er een einde aan dit soort keuze-beperkingen in de basisverzekering.

1. Zilveren Kruis meldt dat de ‘Basis Budget’ polis per 1 januari 2026 verandert van naam naar ‘Basis Start’.
2. Bij De Christelijke Zorgverzekeraar (onderdeel van Achmea) vervalt de zogeheten Principe Polis Budget. Deze is niet meer af te sluiten.
3. Tot slot stopt Aevitae met de Beperkte Keuze zorgverzekering waarbij een beperkt aantal ziekenhuizen is gecontracteerd.

Bijbetalen

Bij deze drie basisverzekeringen zijn op dit moment veel ziekenhuizen niet gecontracteerd voor planbare behandelingen, zoals een heup- of staaroperatie.

Daardoor liep je als verzekerde het risico dat je een aanzienlijk deel van de ziekenhuisrekening zelf moest betalen wanneer je toch naar een ziekenhuis ging waarmee geen contract bestond.

Beperkingen die overblijven

De budgetpolis (budget naturapolis) had dus ten minste één grote beperking, namelijk een beperkte ziekenhuiskeuze. Deze beperking bestaat straks niet meer. Dat is in elk geval één zorg minder voor verzekerden.

Toch zijn er nog steeds veel andere beperkingen waar verzekerden rekening mee moeten houden voor hun zorgverzekering in 2026.

Dit zijn de drie belangrijkste:

1. Lage vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg
2. Alleen gespecialiseerde ziekenhuizen gedekt voor bepaalde klachten
3. Hulpmiddelen niet bij de apotheek in de buurt vergoed

We geven hieronder een volledig overzicht.

1. Lage dekking voor niet-gecontracteerde zorg

Allereerst kan er een flinke beperking zijn in de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg.

Dit is zorg van een zorgaanbieder, zoals een ziekenhuis of kliniek, waar jouw verzekeraar geen contract mee heeft gesloten. Als je naar zo’n zorgverlener gaat voor een consult of behandeling, krijg je soms minder dan de helft van de rekening vergoed.

“Natura zorgverzekeringen vergoeden standaard 75 procent van ‘gemiddeld gecontracteerde tarief’. Dat is het gemiddelde bedrag dat een zorgverzekeraar heeft afgesproken met gecontracteerde zorgverleners.”

Bart Koenraadt (expert zorgverzekeringen)

Er zijn in 2026 meer dan 10 basisverzekeringen die (ver) beneden dit percentage van 75 procent zitten.

Minder dan 70% vergoed

Onderstaande basisverzekeringen vergoeden minder dan 70 procent van het gemiddeld gecontracteerde tarief voor niet-gecontracteerde zorgaanbieders:

1. VGZ Bewuzt: 60%
2. IZZ Variant Bewuzt: 60%
3. Univé Zorg Select: 60%
4. UnitedConsumers Bewuste Keuze: 60%
5. Just Basic: 60%
6. CZdirect Basis: 65%
7. FBTO Basis: 65%
8. a.s.r. Bewuste Keuze: 65%
9. Aevitae Voordelige Keuze: 65%

Bij drie labels kan de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg ook onder de 70% uitvallen, maar is dit afhankelijk van de soort zorg:

• Menzis Basis Voordelig: tussen de 65 en 100% vergoed voor niet-gecontracteerde zorg
• VinkVink (van Menzis): tussen de 50 en 100% vergoed voor niet-gecontracteerde zorg
• Anderzorg: tussen de 60 en 100% vergoed voor niet-gecontracteerde zorg

Wat merk je hier in de praktijk van?

Als je wordt doorverwezen (of zelf kiest) voor een zorgaanbieder zonder contract, zoals een psycholoog, diëtist of behandelkliniek, betaal je een deel van de kosten zelf.

Een voorbeeld:

• Je bent verzekerd bij VGZbewuzt die 60 procent vergoed van het gemiddeld gecontracteerde tarief.
• Je gaat naar zelfstandig behandelcentrum dat geen contract heeft met VGZ.
• Deze instelling heeft een tarief van 290 euro voor een bepaalde behandeling.
• Het gemiddelde gecontracteerde tarief van VGZ bedraagt 240 euro
• Je krijgt dus maar 60 procent van 240 euro vergoed, wat neerkomt op 144 euro.
• Je betaalt dus 146 euro zelf bij, wat neerkomt op meer dan helft van de kosten.

Waarom vergoeden sommige polissen maar 60 procent?
Lees hier de drie redenen achter deze lage vergoeding.

Of dit mag van de wet is een wat grijs gebied. Er geldt namelijk een zogenaamd ‘hinderpaalcriterium‘. Dat betekent dat een zorgverzekeraar de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg niet zó laag mag maken dat je feitelijk niet meer vrij bent om zelf een zorgaanbieder te kiezen.

De vraag blijft natuurlijk: wanneer is een vergoeding écht te laag? In de praktijk kan alleen een rechter daar duidelijk uitspraak over doen. Dit is in het verleden dan ook gebeurd.

Vrij zorgkeuze

Wil je zelf je zorgaanbieder kunnen kiezen en toch de kosten volledig (of tegen het maximale bedrag) vergoed krijgen?

Kies dan voor een combinatieverzekering met grotendeels vrije zorgkeuze.

Ze staan in dit overzicht.

2. Alleen afspraken met gespecialiseerde ziekenhuizen

Er zijn ook zorgverzekeraars waarbij je voor bepaalde behandelingen alleen terecht kunt in een aantal gespecialiseerde ziekenhuizen. De verzekeraar heeft dan een selectieve contractering.

Onder meer de zorgverzekeringen die vallen onder het Achmea-concern, VGZ-concern of CZ-concern kunnen deze beperking hebben. Check altijd de contracten via de website van je verzekeraar.

Hieronder zie je welke verzekeraars en labels onder deze concerns vallen.

Beperkte afspraken bij GGZ-zorgverleners

Ook binnen de Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) kunnen beperkingen zijn. Zo hebben de naturapolissen die vallen onder het CZ-concern alleen contracten met gespecialiseerde GGZ-zorgverleners voor de behandeling van:

• Ernstige persoonlijkheidsstoornissen
• Ernstige eetstoornissen

Ook VGZ heeft een dergelijke beperking in haar naturapolissen, maar geeft in de zorgverzekeringskaart geen duidelijkheid over welke klachten dit precies gaat.

Houd verder rekening met een lagere dekking van je behandeling als je kiest voor een GGZ-kliniek of psycholoog zonder contract met je verzekeraar.

3. Hulpmiddelen niet bij apotheek vergoed

Sommige zorgverzekeraars maken gerichte prijsafspraken voor hulpmiddelen zoals stomazakjes, glucosemeters, sensoren, teststrips en verbandmaterialen. Dit doen ze bij gespecialiseerde leveranciers, en niet bij apotheken.

Bestel je deze producten toch bij de apotheek? Dan krijg je geen of slechts een gedeeltelijke vergoeding. Dit kan voor sommige zorgbehoevenden een beperking zijn.

Baliekaart

De KNMP (Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie) heeft op hun zogeheten ‘baliekaart’ overzicht gemaakt van de vergoedingen vanuit de basisverzekering in de apotheek bij jou in de buurt.

Klik voor een vergroting

Als de baliekaart aangeeft dat bijvoorbeeld diabetes- of stomamateriaal bij Achmea of CZ niet wordt vergoed “in de apotheek bij u in de buurt”, betekent dit niet dat het hulpmiddel helemaal niet wordt vergoed.

Je dient het hulpmiddel dan te bestellen bij een gecontracteerde hulpmiddelenleverancier, zoals Mediq, Vegro of Medisource.

Eigen risico bij preferente medicijnen

Op de baliekaart zie je ook dat je bij sommige verzekeraars geen eigen risico betaalt voor preferente medicijnen, terwijl je bij andere verzekeraars deze kosten wél zelf moet dragen.

Ook dit is een kleine beperking.

Preferente medicijnen zijn door de verzekeraar aangewezen, goedkoopste maar gelijkwaardige geneesmiddelen.

“Hou je polis tegen het licht”

Een zorgverzekering kan er op papier prima uitzien, maar verborgen beperkingen, zoals lage vergoedingen bij niet-gecontracteerde zorg of beperkte keuze bij bepaalde behandelingen kunnen je uiteindelijk flink geld kosten.

Het controleren van je polis is niet alleen belangrijk als je wilt overstappen. Juist wanneer je geen actie onderneemt, kunnen de voorwaarden van jouw huidige zorgverzekering ongemerkt veranderen.

Hou je zorgpolis dus tegen het licht en voorkom dat je in 2026 onverwacht moet bijbetalen.

Raadpleeg Zorgwijzer’s zorgtool.

Bronnen

• Zorgverzekeringskaart.nl (dekkingsbeperkingen per polis)
• KNMP.nl (baliekaart)
• Zorginstituut Nederland (verzekerde zorg)
• Websites en voorwaarden zorgverzekeraars