Standpunten eigen risico en zorgpremie per partij (verkiezingen 2025)
Koen Kuijper
9 reacties In aanloop naar de verkiezingen draait het voor je zorgverzekering om een aantal zaken: het eigen risico, de zorgpremie en wat er wel of niet in het basispakket zit.
Daarachter speelt een nog grotere vraag: houden we de concurrentie tussen zorgverzekeraars of moeten we terug naar een soort ziekenfonds met overheidsregie?
In dit artikel vind je de belangrijke standpunten van de bekende politieke partijen rondom het thema ‘zorgverzekering’. Zo zie je in één oogopslag wat er voor jouw portemonnee verandert of juist niet.
Na de verkiezingen: het eigen risico gaat eerder omhoog dan omlaag. Check het hier.
Stemwijzer
Nog gemakkelijker is om de ‘KiesWijzer Zorg’ te gebruiken, die is ontwikkeld door Zorgwijzer. Via zes stellingen krijg je een globaal overzicht van de politieke partijen die het meest in de buurt komen van jouw standpunten.
KiesWijzer Zorg
Tweede Kamerverkiezingen 2025
Test je politieke voorkeur aan de hand van zes stellingen.
Wil je meer weten over hoe partijen denken over bepaalde thema’s?
Hieronder bespreken we de standpunten ten aanzien van het eigen risico, de zorgpremie, het basispakket en het zorgstelsel.
Eigen risico
De PVV, SP, Partij voor de dieren en DENK zijn het meest tegen het eigen risico. Zij willen deze zo snel mogelijk volledig afschaffen. GL/PvdA kiest ervoor om het bedrag stapsgewijs af te bouwen en de FvD wil een directe verlaging naar 200 euro.
Progressieve, centrum- en rechtse partijen, zoals D66, CDA, VVD en JA21, willen het eigen risico in de huidige vorm behouden, en waar nodig zelfs verhogen. Wel is er bij hen een duidelijke meerderheid om een maximumbedrag per behandeling in te voeren, zodat mensen niet in één keer hun volledige eigen risico kwijt zijn.
Standpunten per partij
| Partij | Eigen risico |
|---|---|
| PVV | Afschaffen (volledig) |
| SP | Afschaffen binnen Nationaal ZorgFonds |
| PvdD | Afschaffen |
| DENK | Afschaffen |
| GL/PvdA | Stapsgewijs afschaffen en vrijwillig eigen risico vervalt |
| FvD | Verlagen naar € 200 |
| ChristenUnie | Eigen risico behouden; tegemoetkoming voor chronisch zieken |
| D66 | Behouden; niet verhogen; max € 150 per behandeling |
| SGP | Bevriezen op € 385 |
| Volt | Eigen risico behouden |
| CDA | Verlaging terugdraaien; max. bedrag per behandeling |
| VVD | Verlaging terugdraaien en eventueel verhogen; max. bedrag per behandeling |
| JA21 | Verlaging ongedaan maken |
| BBB | Geen tekst over het eigen risico in het verkiezingsprogramma |
Zorgpremie
Partijen zijn lang niet altijd even duidelijk over hoe zij het verlagen of afschaffen van het eigen risico willen betalen.
In de praktijk wordt de rekening vrijwel zeker betaald via:
- Een hogere zorgpremie voor alle Nederlanders.
- Hogere belastingen voor bepaalde (inkomens)groepen.
Volgens een recente analyse van Zorgwijzer zou de zorgpremie van de basisverzekering per 1 januari 2027 kunnen uitkomen op gemiddeld 178 euro per Nederlander. Dat geldt als het eigen risico wordt verlaagd naar 165 euro, zoals het aanvankelijke plan van het voormalige kabinet inhield.
Het is nog niet duidelijk of deze maatregel er doorheen komt.
Standpunten politieke partijen
- De PVV belooft dat het eigen risico omlaag kan, zonder premiestijging
- De VVD kiest bewust voor een lagere premie in plaats van een lager eigen risico door scherpere keuzes te maken in het basispakket
- GroenLinks/PvdA wil een forse verlaging van de zorgpremie en een groter deel van de zorgkosten collectief op te halen, bijvoorbeeld via verhoging van bepaalde belastingen
- De SP wil dat de zorgpremies volledig inkomensafhankelijk worden binnen een Nationaal Zorgfonds
- Ook Partij voor de Dieren ziet meer in een inkomensafhankelijke bijdrage, zodat de zorgtoeslag niet meer nodig is.
- DENK wil de premies verlagen voor lagere en middeninkomens en de zorgtoeslag toereikend houden
- ChristenUnie wil de zorgpremie halveren en de zorgtoeslag vervangen door een uitkeerbare belastingkorting; in ruil daarvoor wordt er een grotere inkomensbijdrage verwacht.
Veel van de overige partijen hebben geen expliciete passages met betrekking tot de zorgtoeslag of zorgpremie.
Basispakket
Het basispakket is het verplichte pakket met zorg waar iedereen in Nederland recht op heeft via zijn of haar basisverzekering. De zorgkosten stijgen sneller dan de economie. Ieder jaar geeft Nederland meer geld uit aan de zorg met alle gevolgen voor de premies en inkomensafhankelijke bijdragen.
Politieke partijen hebben hierover sterk wisselende standpunten.
- Aan de ene kant zijn er politieke partijen die het basispakket willen uitbreiden, bijvoorbeeld door de tandarts (voor volwassenen) en fysiotherapie veel ruimer te vergoeden dan nu het geval is.
- Aan de andere kant zijn er partijen die het basispakket strenger willen toetsen en het pakket willen ‘bevriezen’ om de zorg op die manier betaalbaar te houden.
Standpunten politieke partijen
| Partij | Basispakket |
|---|---|
| SP | Uitbreiden: ruime dekking voor de tandarts, fysiotherapie en preventie |
| GL/PvdA | Uitbreiden met meer dekking voor mondzorg, fysiotherapie en brillen voor kinderen. |
| PvdD | Mondzorg wordt weer vergoed voor iedereen + vergoeding anticonceptie en lactatiekundige zorg |
| DENK | Uitbreiding met tandzorg en fysio |
| FvD | Anticonceptie, fysiotherapie en mondzorg terug in het basispakket en behoud van vrije artsenkeuze |
| PVV | Alleen gerichte uitbreiding met vergoeding voor de tandarts |
| ChristenUnie | Bevriezen en meer nadruk op toegankelijkheid en preventie |
| BBB | Nadruk op toegankelijke streekzorg |
| CDA | Pakket strakker/smaller en vergoeding niet-gecontracteerde zorg beperken |
| D66 | Bevriezen pakket met meer focus op concentratie van complexe zorg en samenwerking |
| SGP | Bevriezen pakket met doorlopende toetsing op nodige zorg |
| Volt | Bevriezen pakket en inzet op Europese samenwerking en inkoop |
| JA21 | Nadruk op verspilling terugdringen, maar geen uitbreiding (maar bevriezing) |
| VVD | Strenger pakketbeheer: kritisch toetsen, minder effectieve zorg uit het pakket; betaalbaarheid voorop. |
Basispakket bevriezen
Het bevriezen van het basispakket betekent dat er niet automatisch nieuwe behandelingen of medicijnen worden toegevoegd aan de zorg die vergoed wordt. Dat levert veel geld op.
Volgens sommige experts zorgt dit ook voor meer ongelijkheid in de samenleving. Bovendien moet er bij medische innovaties, zoals nieuwe behandelingen en medicijnen, dan telkens een politieke afweging worden gemaakt.
VVD, D66, CU, SGP, Volt en JA21 zijn voor een spreekwoordelijk ‘slot’ op het basispakket.
Zorgstelsel
Ook over het huidige zorgstelsel en de rol die is weggelegd voor zorgverzekeraars is men sterk verdeeld.
In feite zijn er twee kampen:
- Partijen die het zorgstelsel publiek willen inrichten: dus geen marktwerking en zorgverzekeraars.
- Partijen die het huidige zorgstelsel met zorgverzekeraars en marktwerking willen behouden en verbeteren.
Standpunten politieke partijen
| Partij | Zorgstelsel |
|---|---|
| VVD | Behouden huidig stelsel (gereguleerde concurrentie) |
| SGP | Behouden; keuzevrijheid en doelmatigheid |
| D66 | Doorontwikkelen huidig stelsel; gereguleerde concurrentie |
| JA21 | Behouden; efficiency en minder administratie |
| CDA | Behouden; minder marktprikkels, meer samenwerking |
| FvD | Behouden; minder bureaucratie |
| Volt | Behouden; EU-samenwerking/inkoop, minder fragmentatie |
| ChristenUnie | Meer publieke regie; kritisch op marktwerking |
| BBB | Behouden, maar kritisch op doorgeschoten marktwerking en macht van zorgverzekeraars |
| PVV | Behouden, maar acute zorg uit marktwerking |
| DENK | Publieker inrichten; voor winstverbod en centrale inkoop van zorg |
| Partij voor de Dieren | Meer publiek/collectief; verzekeraarsmacht sterk inperken |
| GroenLinks/PvdA | Minder markt met publieke/regionale regie |
| SP | Volledige hervorming: Nationaal Zorgfonds (via overheid geregeld) |
Over de auteur:
Dagelijks ben ik bezig om alle informatie binnen de snel veranderende zorgsector zo goed mogelijk in kaart te brengen. Dit doe ik met veel passie en plezier.
Meer over Koen
Volg ons op Google Nieuws
P Paul
Helaas geen gunstige uitslag voor de zorg, op basis van de exitpoll. De meest waarschijnlijke coalitie D66, CDA, VVD en JA21 is tegen de geplande verlaging van het eigen risico en is in meerderheid tegen uitbreiding van het basispakket zelfs voor bewezen effectieve behandelingen.
D daan de koning
@Paul
Ik ben het er mee eens paulke. Zet hem op in de toekomst met da menneke van je ik had gister nog een kontsex video van je ontvangen. Sterkte aan je ma nog die kon een week niet meer lopen hahaha knipoog
S Sylvia suurd kuiper
Ik heb pech gehad .ik heb de ziekte van waldenström. Chronische ziekte. Sinds 2019.ik wil niet nog meer eigen risico betalen.
J Jan Stoeten
@Hanko Bergsma: Het zijn niet alleen de ouderen die veel zorg vragen.
@Joke: Ook de jeugdzorg is inderdaad een groot probleem, en ook de werkenden (die vanwege bijvoorbeeld onderbezetting en hoge werkdruk uitvallen) vormen een grote groep.
Zorg dat de zorgindicatie-toekenning kritischer wordt. Huishoudelijke hulp wordt nu bijvoorbeeld toegekend in situaties waar men zichzelf nog prima kan redden, of waar familie of een uit eigen middelen betaalde ‘schoonmaker/schoonmaakster’ nog steeds haalbaar mogelijk is.
Kijk zorgvuldig naar situaties waar ouders zichzelf inhuren als zorgverlener voor hun eigen kind. Het is toch normaal voor iedere ouder dat je voor je eigen kond zorgt. Verstrek alleen vergoeding aan die ouders als er specifieke aan de zorgoorzaak te koppelen kosten zijn.
Pak de fraude met zorgkosten keihard aan.
Creëer een keurmerk (incl. waarborgfonds) voor zorgverleners.
Verbied de specialisten om ‘cadeautjes’ te ontvangen van de farmaceutische industrie.
Stel een beloningsplafonds in voor bestuurders, commissarissen en aandeelhouders van zorgverzekeraars.
Maak het mogelijk dat ongebruikte, in originele verpakking zittende, medicijnen opnieuw gebruikt kunnen worden.
H Hanko Bergsma
Het wordt tijd dat ouderen meer gaan bijdragen aan de zorgkosten indien zij voldoende inkomen hebben. Ik vind het niet te billijken dat de huidige en volgende generatie ouderen – over een paar jaar krijg ik zelf AOW – teveel moeten leunen op de bijdrage in belasting en in premie van jongere generaties. Straks hebben we dus nog maar 2 werkenden op elke AOW’er. Wat ik al jaren mis is een eerlijk en stevig debat over noodzakelijk harde keuzes in de gezondheidszorg. Als gezondheid het allerbelangrijkste is dan moet er ook voor betaald worden.
J Joke
@Hanko Bergsma
Sorry Hanko maar ik hoorde dat juist Jeugdzorg gierend uit de bocht vliegt. En dat het gemiddelde ziekteverzuim van alle werkenden 6 weken per jaar is (ongelofelijk) en dat de groep die daar het meest verantwoordelijk voor is valt in de leeftijdsgroep 25 tot 35 jaar. Dus 1 groep hierop aankijken is wat mij betreft niet ok.
B Bezorgd
Is er ook iets bekend wat de partijen willen met de eigen bijdrage WMO voor het CAK?
Dat zou ook flink omhoog met het huidige kabinet.
S Schell
@Bezorgd bijvoorbeeld huishoudelijke hulp alleen verlenen aan de doelgroep die in aanmerking komt. Strengere indicatie ??
Door extreem hoog aantal hulpverlening , wordt gekort op de tijd die voor echte gevallen odig is. Logisch dat deze regeling zorgt voor arbeids tekort in de huishoudelijke hulp verlening.
J Jeroen
@Bezorgd
Wmo volledig inkomensafhankelijke bijdrage net als bij Wlz (gebaseerd op 10% van gezamenlijke inkomen en 4% over het vermogen, tot maximaal ruim 1200 per maand). Wmo wordt zo wee4 gelijk qua bijdrage aan Wlz. Eventuele verlaging van minimum bijdrage. Heft ook discriminatie van Wlz-gehandicapten op.