Zorgwijzer: schurft

Schurft is vervelend, maar gelukkig niet gevaarlijk.

In deze Zorgwijzer kom je er alles over te weten.

Bijvoorbeeld:

  • Wat schurft is en hoe je het kunt herkennen
  • Wat de symptomen zijn en of het besmettelijk is
  • Hoe je schurft kunt behandelen en voorkomen

Laten we beginnen.

Wat is schurft?

Schurft (scabiës) is een besmettelijke huidaandoening die zich resulteert in hevige jeuk. Het wordt veroorzaakt door de schurftmijt, een parasiet. Deze ziet eruit als een klein, spinachtig beestje. Met het blote oog is deze niet of nauwelijks zichtbaar.

Een afbeelding van de schuftmijt:

Schurft op de huid
  1. De mijt graaft zeer kleine gangetjes (circa 1 cm in lengte) in de buitenste laag van de huid.
  2. Aan het eind van het gangetje legt de mijt eitjes die na circa 3 dagen uitkomen.
  3. De nimfen (pasgeboren mijten) kruipen uit het gangetje en volgroeien.
  4. De nieuwe mijten graven vervolgens elders op de huid weer een nieuw gangetje en zo begint het hele proces weer opnieuw.

Hoe kan ik schurft herkennen?

Het is lastig om beginnende schurft te herkennen. Soms is het nauwelijks zichtbaar. Het beste is om goed te kijken naar de handen en polsen. Met name tussen vingers zijn er wel eens sporen te vinden van de gangetjes die de schurftmijt graaft. Dit gaat dan gepaard met bultjes en roodheid.

Een foto van hoe je schurft kunt herkennen bij mensen:

Schurft herkennen

Verder kun je schurft herkennen aan de symptomen. Meer daarover hieronder.

Wat zijn de symptomen van schurft?

Je ervaart de klachten van schurft circa 2 tot 6 weken nadat de schurftmijten op je huid komen.

Je krijgt dan te maken met de volgende symptomen:

  • Hevige jeuk (vooral 's avonds en 's nachts)
  • Blaasjes, bultjes en pukkeltjes

Jeuk

De jeuk treedt met name op op de plekken waar de schurftmijt het meest actief is, zoals:

  • De liezen
  • De oksels
  • De handpalm
  • Tussen de vingers
  • Bij de voetzool
  • Rondom het geslachtsorgaan

De jeuk is vaak het ergst op en rondom de billen, bij de polsen en tussen de vingers. De jeuk ontstaat doordat je lichaam zich probeert af te weren tegen de ontlasting schurftmijt.

Schurftletsel

Door de hevige jeuk gaan veel mensen krabben, waardoor er andere symptomen kunnen optreden, zoals een huidontsteking. De huid kan dan nog roder worden en er kunnen nieuwe bultjes, bobbeltjes en korstjes ontstaan. Dit wordt ook wel schurftletsel genoemd.

Is schurft besmettelijk?

Ja, schurft is besmettelijk via huid-op-huidcontact. Je kunt besmet raken met schurft als er huidcontact is geweest met iemand anders die schurft heeft of als je in een bed hebt gelegen van iemand die schurft heeft en de lakens niet zijn verschoond.

De kans om schurft op te lopen neemt toe:

  • Bij mensen die dicht op elkaar leven, bijvoorbeeld bij studentenhuizen of opvanglocaties voor vluchtelingen
  • Bij mensen die zich niet elke dag wassen of schone kleding dragen
  • Op plekken waar het warmer is
  • Op plekken waar de hygiënische omstandigheden aanzienlijk minder zijn

Heb je schurft of vermoed je dat je schurft hebt? Waarschuw dan de mensen om je heen om te voorkomen dat meer mensen besmet raken.

Wat is de behandeling van schurft?

Helaas gaat schurft bijna niet vanzelf over. Het is daarom belangrijk om het te behandelen. Gelukkig is schurft relatief goed te behandelen met een speciale permetrine crème, bijvoorbeeld onder de merknaam Loxazol.

De crème kan door de huisarts worden voorgeschreven, maar is ook zonder recept bij de apotheek te koop. Lees de bijsluiter en alle aanwijzingen goed.

Bij 90 tot 95 procent van de mensen is één behandeling met de crème voldoende. Wel kan de jeuk nog dagen tot enkele weken aanhouden, zelfs als de schurft al is uitgeroeid. Er kan dan eventueel een jeukstillend middeltje worden gebruikt. Vraag je arts of apotheker voor meer informatie.

Naast degene die schurft heeft opgelopen, wordt ook aangeraden om huisgenoten, logees en seksuele partners te behandelen met de permetrine crème

Medicatie

In sommige gevallen schrijft de huisarts ivermectine voor bij schurft, bijvoorbeeld als de schurft niet weggaat, als je allergisch bent voor de crème of als je een huidziekte hebt. Dit middels is niet vrij verkrijgbaar bij de apotheek en wordt niet vergoed via de zorgverzekering.

Lees de bijsluiter goed.

Naar de huisarts?

Gaat de schurft niet weg? Dan is het raadzaam om met de huisarts contact op te nemen.

Met name als

  • De jeuk steeds erger lijkt te worden
  • De jeuk na de behandeling langer dan 4 weken aanhoudt
  • Er na de behandeling opnieuw plekjes ontstaan op de huid

Hoe kan ik schurft voorkomen?

Je kunt schurft het beste voorkomen door goede hygiene van jezelf en je huishouden.

Enkele tips ter voorkoming van schurft:

  • Was beddengoed op 60 graden
  • Gebruik geen beddengoed of kleding van anderen
  • Vermijd lichamelijk contact met iemand die schurft heeft

Voorkom verdere besmetting

Voorkom dat meer mensen besmet raken met schurft:

  • Was alle kleren die je in de afgelopen dagen hebt gedragen op 60 graden
  • Was al het beddengoed en laat dekens minimaal 48 uur luchten.
  • Kledingstukken die niet (op hoge temperatuur) gewassen mogen worden, bewaar je minimaal drie dagen in een afgesloten plastic zak.
  • Stap na de behandeling met de creme in een schoon, volledig gewassen bed.

Dit dossier is gecontroleerd door I. Herrings - Huisarts in opleiding bij het Erasmus MC

Bronnen