Week van de Teek 2018: voorkom een tekenbeet

- 1 reacties

Op maandag 16 april 2018 start de nieuwe editie van ‘Week van de Teek’. Tijdens de Week, die van 16 tot en met 22 april plaatsvindt, wordt er net als vorige jaren aandacht en bewustwording gevraagd voor teken, tekenbeten en de risico’s die teken met zich meebrengen (ziekte van Lyme). Het voorkomen en behandelen van een tekenbeet is daarbij een centraal onderwerp.

De week wordt georganiseerd door een groot aantal samenwerkende organisaties, zoals Stigas, GGD Nederland, RIVM, De Nederlandse Vereniging voor Lymepatiënten, FNV en Natuurmonumenten.

Nu de lente zich heeft aangediend, is de kans op een tekenbeet reëel. Dat geldt zeker voor mensen die wel eens werken of recreëren in een groene omgeving, zoals een park of bos. Voor hen is het belangrijk om een tekenbeet te voorkomen of deze snel te herkennen door middel van een controle. Dit zorgt ervoor dat de ziekte van Lyme – die gemiddeld een op de vijf teken bij zich dragen – zich niet kan ontwikkelen. Daarmee worden langdurige chronische klanten voorkomen.

Bijdrage Zorgwijzer

Zorgwijzer wil bijdragen aan de week door:

  1. Het maken van een stappenplan ter voorkoming, controle en aanpak van een tekenbeet
  2. Het in kaart brengen van zorgvormen en nuttige vergoedingen vanuit de zorgverzekering ter behandeling van een tekenbeet en de ziekte van Lyme.

Deze twee zaken zullen in het onderstaande deel aan bod komen. Door de Week van de Teek en deze onderwerpen onder de aandacht te brengen, willen we onze bezoekers bewust maken van de teek en de gevaren die een teek mogelijk met zich mee kan brengen. Voor het samenstellen van het stappenplan is gebruik gemaakt van bronnen van het RIVM, weekvandeteek.nl (Stigas) en tekenbeetziekten.nl.

Stappenplan: bescherming tegen teken

Zorgwijzer heeft een stappenplan gemaakt waarmee simpel en illustratief wordt uitgelegd hoe je een tekenbeet kunt voorkomen en kunt controleren. De ziekte van Lyme is namelijk een hardnekkige ziekte die lastig is te diagnosticeren en ook de behandeling is niet altijd waterdicht. Het voorkomen van een tekenbeet en de controle en herkenning naderhand zijn daarom de belangrijkste twee stappen. Hieronder allereerst een schematisch overzicht van het stappenplan:

(klik op het schema voor een vergroting)

Stappenplan bescherming teken

Houdt er wel rekening mee dat als er geen teek te zien is (bij Stap 2) het nog steeds kan zijn dat je gebeten bent. Hou je huid dus goed in de gaten. 

Stap 1 – Voorkomen

Er zijn diverse voorzorgsmaatregelen die je kunt nemen om een tekenbeet zoveel mogelijk uit te sluiten. Zeker voor mensen die veel in de natuur komen of in de tuin werken kunnen deze tips helpen bij het voorkomen van een tekenbeet:

  • Vermijd (indien mogelijk) dichte begroeiing en struikgewas
  • Bedek je huid: draag dichte schoenen, een lange broek en lange mouwen. Stop de broekspijpen in je sokken en je shirt in je broek.
  • Onbedekte huid insmeren met DEET (30 tot 50 procent).
  • Als extra maatregel kun je overwegen om je kleding in te spuiten met een insectenwerend middel, zoals Permitrine of DEET kledingspray.
  • Voor langere trips of vakanties: neem een tekenverwijderaar en EHBO-set mee.

Stap 2 – Controle en herkenning

Nadat je in de natuur (bos of tuin) bent geweest is het raadzaam om jezelf en je kleding te (laten) controleren op teken. Teken kunnen overal gaan zitten en bijten, maar geven vaak de voorkeur aan plekjes bij de liezen, knieholtes, bilspleet, oksels, achter de oren, rond de haargrens en aan de randen van het ondergoed. Bij de controle kun je gebruik maken van de zogenaamde systematische tekencontrole (pdf) (bron: stigas). Controleer tot slot ook je kleding op teken.

Het herkennen van een teek is nog lang niet altijd even eenvoudig. De teek is erg klein en kan gemakkelijker over het hoofd worden gezien. Een teek die net heeft gebeten, ziet er uit als een klein zwart puntje. Een teek die die die zich aan het volzuigen is, kan groeien tot de grootte van een erwt. Hieronder zie je twee afbeeldingen hoe een teek er op de huid uit kan zien.

Herkennen teek

Als een teek op het lichaam is geconstateerd, ga je verder naar Stap 3.

Stap 3 –Verwijderen

Zodra de teek is herkend, dient deze zo snel mogelijk, maar op een goede manier, verwijderd te worden:

  • Snel verwijderen: dit verkleint de kans dat de teek bacteriën kunnen overdragen die een infectieziekte kunnen veroorzaken. Hoe eerder de teek verwijdert wordt hoe kleiner de kans op besmetting en de ziekte van Lyme.
  • Gebruik geen olie, alcohol of vuur om de teek te irriteren of om de verwijdering te vergemakkelijken.
  • Verwijder de teek het liefst met een speciale tekenverwijderaar, zoals een tekenlepel, tekenpen, tekenhaak of tekentang. Gebruik alleen een pincet als een speciale tekenverwijderaar niet binnen korte termijn beschikbaar is.
  • Pak de teek vast, zo dicht mogelijk op de huid bij de kop van de teek en trek de teek langzaam uit de huid zonder de teek te draaien, te knijpen of te beschadigen.
  • Desinfecteer de plek waar de teek heeft gebeten. Gebruik hiervoor alcohol (70 procent) of jodium. Desinfecteer ook de tekenverwijderaar met kokend water.
  • Noteer de tijd, plaats en datum van het opmerken van de tekenbeet. Probeer ook in te schatten wanneer de teek (op z’n vroegst) kan hebben gebeten. Illustreer en/of beschrijf ook de plek op het lichaam waar de teek heeft gebeten en waar je de teek vermoedelijk hebt opgelopen.
  • Ga na of de teek langer of korter dan 24 uur op de huid heeft gezeten. En vervolg naar Stap 4.

Melding maken (optioneel): bij een tekenbeet kun je een melding maken via tekenradar.nl.

Stap 4 – huisarts, markeren en nacontrole

Als de teek langer dan 24 uur op de huid heeft gezeten, is het volgens het RIVM raadzaam om te overleggen met de huisarts of behandeling wenselijk is. De huisarts kan bijvoorbeeld een antibioticakuur voorschrijven. Is de teek binnen 24 uur weggehaald? Hou dan de gebeten plek drie maanden lang in de gaten. Het ontstaan van een rode ring of andere (griepachtige) klachten zouden kunnen wijzen op besmetting. Wees alert hierop. De rode ring kan er op verschillende manieren uitzien. Op deze pagina vind je enkele voorbeelden.

Bij het ontstaan van een rode ring dient men zo snel mogelijk contact te zoeken met de huisarts.

Ziekte van lyme: behandeling en de zorgverzekering

Bij een tekenbeet bestaat er een kans op besmetting waarbij de ziekte van Lyme kan worden overgedragen. Diagnose is echter lastig. Er bestaat hiervoor nog geen eenduidige standaard. De ziekte van Lyme begint in het eerste stadium met verschillende griepachtige klachten en in veel gevallen een lokale huidinfectie (rode ring). Behandeling in het eerste stadium heeft het grootste effect. Als behandeling uitblijft of geen effect heeft kan de ziekte zich door het lichaam verspreiden en kunnen de klachten uitbreiden en serieuzer worden. Op ten duur spreekt men van chronische Lyme-borreliose.

Meer over de behandeling van Lyme lees je op deze pagina.

Wat wordt vergoed door de zorgverzekering?

Bezoeken en consulten bij de huisarts worden volledig door de zorgverzekering vergoed en zijn bovendien uitgesloten van het eigen risico. Een voorgeschreven antibioticakuur wordt ook vergoed. Wel betaal je dan je verplichte (en vrijwillige) eigen risico. Kinderen onder de 18 betalen echter geen eigen risico. Alle ‘standaard’ behandelingen voor de ziekte van Lyme die voldoen aan de verzekeringsvoorwaarden worden normaliter gewoon vergoed door de zorgverzekeraar.

Voor behandelingen die niet ‘standaard’ zijn, bijvoorbeeld behandeling volgens andere richtlijnen en methoden), worden lang niet altijd vergoed door de zorgverzekeraar. Zeker niet zonder toestemming. Het is daarom over het algemeen raadzaam om vooraf schriftelijk toestemming te vragen bij de zorgverzekeraar voor vergoeding van de behandeling. Tekenbeetziekten.nl heeft een stappenplan (pdf) gemaakt wat u kunt doen om de zorgkosten vergoed te krijgen bij behandeling van Lyme.

Soms worden niet-standaard behandelingen vergoed onder de noemer alternatieve/complementaire geneeswijzen. Op deze pagina staat een overzicht van de verschillende geneeswijzen en de bijbehorende vergoedingen per geneeswijze.

Vergoeding alternatieve geneeswijzen

Verder wordt soms een bloedonderzoek uitgevoerd om een eventuele ziekte van Lyme te diagnosticeren of andere zaken uit te sluiten. Deze testen worden echter doorgaans niet gedekt door de basisverzekering. Een aanvullende verzekering kan soms wel een dekking hiervoor bieden.

Disclaimer

Dit artikel wordt beschikbaar gesteld met als doel behulpzame informatie te verstrekken aan bezoekers. Het artikel heeft geen therapeutische of diagnostische waarde. Ook is de informatie uit het artikel niet bedoeld als vervanging van diensten, informatie of gegevens van artsen, specialisten of andere gediplomeerden en professionals.

1 reacties op: “Week van de Teek 2018: voorkom een tekenbeet”

Schrijf een reactie

Het e-mailadres blijft prive.
  • In alle publicaties is het onduidelijk welke soorten teken-verwijderaars bestaan, hoe die eruit zien en wat ze kosten en hoe deze gebruikt moeten worden.
    Verder klopt het schema niet: geen teek gezien, dan OK is onjuist. Want misschien zie je de volgende dag wl een tekenbeet. Een klein zwart puntje klopt in het algemeen ( vergelijkbaar met een klein moedervlekje als een kleine speldenknop). Maar soms zijn teken lichter gekleurd. Ik heb helaas veel ervaring met tekenbeten, maar weet toch vaak niet hoe ik het moet aanpakken. Gewoon omdat er te weinig en te beperkte informatie beschikbaar is. Ik vindda5 je als advies ook moet geven: gebruik een vergrootglas bij het verwijderen . Misschien niet nodig als je hele jonge ogen hebt, maar wel als de ogen niet meer 100% zijn.

    Mathilde -

    Schrijf een reactie op: Mathilde

    Het e-mailadres blijft prive.