Zorgwijzer: burn-out

Een burn out is een groot individueel en maatschappelijk probleem. Uit een onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat het percentage mensen met een burn-out over de laatste jaren is toegenomen.

Naar schatting hebben ongeveer veertien procent van alle werknemers een burn-out of burn-outklachten. De verzuimduur van een burn-out ligt op gemiddeld 242 dagen (2016).

Gelukkig kan een burn-out met de juiste hulp en zorg effectief worden aangepakt.

Doel

Het doel van deze Zorgwijzer is om te dienen als onafhankelijk kennis- en informatieplatform voor mensen die te maken hebben met een burn-out.

De nadruk ligt op:

  • Het verschaffen van behulpzame informatie over de definitie, het ontstaan en het herkennen van een burn-out.
  • Het bespreken van behandel- en vergoedingsmogelijkheden van psychologische hulp/zorg en therapieën.
  • Het verwijzen naar gekwalificeerde en bevoegde instanties en kennisplatformen die mensen met een burn-out kunnen helpen met (online) advies, hulp en zorg.

Wat is een burn-out?

Burn-out is afgeleid van het Engels en betekent ‘opgebrand’. Iemand met een burn out is dan ook figuurlijk opgebrand. Hij/zij is emotioneel uitgeput en voelt zich vaak afstandelijk of geïrriteerd bij andere mensen.

In latere stadia van een burn-out kan er ook sprake van een lage dunk van de eigen kwaliteiten en competenties. Iemand met een burn-out heeft weinig tot geen energie om simpele taken uit te voeren, laat staan zijn/haar werk op een goede manier uit te voeren.

Een burn-out wordt vastgesteld door een huisarts, bedrijfsarts of psycholoog.

Ontstaan

Een burn out begint met stress die bijvoorbeeld ontstaat door een (zeer) hoge werkdruk, bijvoorbeeld:

  • Je wilt te veel taken op je nemen
  • Er wordt veel van je gevraagd (hoge prestatiedruk), maar je kunt het eigenlijk niet aan
  • Werkomstandigheden zijn zwaar en/of slecht
  • Er is weinig steun van collega’s

Ook problemen in de privésfeer kunnen (deels) de oorzaak zijn van een burn-out, zoals:

  • Schulden
  • Relatieproblemen
  • Weinig sociale contacten of steun uit de omgeving

Als het niet lukt om om te gaan met de spanningen of er geen tijd is voor herstel, kan dit resulteren in een chronische stress. Dit kan uiteindelijk leiden tot overspannenheid.

Als deze overspannenheid langer dan een half jaar aanhoudt, kan iemand emotioneel en fysiek uitgeput raken. Men spreekt dan van een burn-out.

Heftige gebeurtenissen

Overspanneheid kan ook getriggerd worden door een heftige gebeurtenis of een samenloop van zaken die spanning veroorzaken, zoals:

  • Een ontslag
  • Overlijden (of het ernstig ziek worden) van een naaste
  • Een relatiebreuk

Ook leuke, maar spannende gebeurtenissen kunnen bijdragen aan overspannenheid, zoals trouwen, verhuizen of een kind krijgen.

Hoe herken je een burn-out?

Iemand met een burn-out heeft minimaal een half jaar last van de volgende drie dingen:

  1. Spanningsklachten, zoals: lichamelijke vermoeidheid, concentratieproblemen, geheugenproblemen, onrustig slapen, piekeren of een gejaagd gevoel.
  2. Verliezen van grip op de situatie en een gevoel van machteloosheid. Verlies van controle op het leven en de problemen in je leven.
  3. Door de klachten worden dagelijkse bezigheden moeilijk uitvoerbaar. Soms zelfs onuitvoerbaar. Dit merk je meestal op meerdere vlakken, zoals thuis, op het werk, in sociale omgeving en/of in het verkeer.

Symptomen

Een burn-out kan ook resulteren in lichamelijke symptomen, zoals:

  • Hoofdpijn
  • Duizeligheid
  • Pijnlijk gevoel op de borst
  • Hartkloppingen
  • Pijn in de buik of een opgeblazen gevoel
  • Last van spijsvertering

Behandeling burn-out

Mensen die vermoeden dat ze te maken hebben met een burn-out kunnen hiervoor het beste contact zoeken met de huisarts of de bedrijfsarts. De arts kan een diagnose stellen en een geschikt behandelplan opstellen.

Vaak verwijst de arts door naar de praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ). Soms wordt verwezen naar een psycholoog voor een passende behandeling.

Tijdens de behandeling wordt gekeken naar twee belangrijke zaken:

  • De manier waarop je omgaat met spanning: vaak gaat het hier mis. Door anders met spanning om te gaan, kunnen klachten effectief worden aangepakt.
  • Welke problemen je hebt en of (en hoe) deze problemen kunnen worden opgelost

Het herstellen van een burn-out werkt het beste door actief te blijven. Probeer dagelijkse activiteiten zoveel mogelijk te blijven doen of snel weer op te pakken.

Medicijnen

Bij een burn-out worden soms medicijnen voorgeschreven. Dit zijn meestal slaapmiddelen of kalmeringsmiddelen, zoals:

  • Temazepam
  • Nitrazepam
  • Lorazepam
  • Oxazepam
  • Valium

Vergoeding zorgverzekering

De zorgverzekering kan een belangrijke bijdrage leveren ter genezing van een burn-out. De mogelijkheden worden hieronder besproken.

De behandeling van een burn-out via de basis of specialistische GGZ valt niet langer onder de vergoeding van de basisverzekering. Dit komt omdat de een burn-out medisch gezien valt onder de categorie ‘aanpassingsstoornissen’. De behandeling dient dan ook zelf of door de werkgever bekostigd te worden.

Medicijnen die worden voorgeschreven door je huisarts worden wel gedekt door je basisverzekering. Hier betaal je wel een eigen risico over.

Complementaire therapieën

Verder zijn er diverse therapieën, alternatieve en complementaire geneeswijzen waar mensen met een burn-out baat bij kunnen hebben. Dit kan eventueel ook in overleg met de huisarts.

Hieronder staat een kort overzicht van een aantal therapieën en de vergoeding van deze therapieën vanuit de aanvullende zorgverzekering:

Hulp en meer informatie

Voor advies, hulp en zorg bij overspannenheid of een burn-out zijn er diverse kennisplatformen en hulpinstanties opgezet:

Burnout mirro

Burnout.mirro.nl – burnout.mirro van de Stichting Mirro helpt bij het herkennen en voorkomen van een (beginnende) burn-out. De website biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid om online te testen of iemand te maken heeft met  werkstress of een beginnende burn-out.

Verder worden er diverse tips en oefeningen gegeven die behulpzaam kunnen zijn  bij het verminderen en leren omgaan met stress. De inhoud van de website is ontwikkeld door betrokkenen, experts en ervaringsdeskundigen. De site dient vooral als zelfhulp tool.

Korrelatie

Korrelatie – dit is een landelijke organisatie die anonieme, professionele hulp en advies aanbiedt voor iedereen die hierom vraagt. Dit geldt ook voor mensen die te maken hebben met stress, overspannenheid of een burn-out. Er zijn mogelijkheden om te bellen, te chatten of te mailen.

Zelfhulpwijzer

Zelfhulpwijzer – de zelfhulpwijzer is bedoeld om inzicht en zelfhulp te bieden bij diverse psychische klachten, waaronder stress en overspannenheid. Er is een gratis, anonieme zelftest waarmee de kern van de klachten kunnen worden opgespoord.

Daarnaast wordt er gerefereerd naar diverse, geschikte online zelfhulpcursussen waardoor mensen iets aan hun burn-out kunnen doen. Het gaat hier om cursussen waar ook huisartsen en psychologen naar verwijzen.

Stichting burnout

Stichting burnout – is een stichting en zorgaanbieder die via verschillende media hulp biedt bij een burn-out, bijvoorbeeld via de telefoon, mail, Skype of via een persoonlijk gesprek. Het gaat hier, in tegenstelling tot de bovengenoemde instanties, meestal wel om betaalde hulp.

Hulp kan in sommige gevallen via de werkgever of een (aanvullende) verzekering worden vergoed. Op de site is dan ook veel informatie te vinden over de bekostiging van de burn-out behandeling.

Bronnen

Geraadpleegde bronnen:

  • Thuisarts.nl
  • Lentis.nl
  • Wijzijnmind.nl

Disclaimer

Deze zorgwijzer wordt beschikbaar gesteld met als doel behulpzame informatie te verstrekken aan bezoekers. Deze zorgwijzer heeft geen therapeutische of diagnostische waarde.

Tot slot: de informatie uit deze zorgwijzer niet bedoeld als vervanging van diensten, informatie of gegevens van artsen, specialisten of andere gediplomeerden en professionals.