Vaktherapie is de overkoepelende naam voor: beeldende therapie, danstherapie, dramatherapie, muziektherapie, psychomotorische therapie, psychomotorische kindertherapie en speltherapie.
Kenmerkend aan vaktherapie is dat doen en ervaren centraal staan in plaats van het praten. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een rollenspel, beeldende kunst, muziek, dans, sport of spel. De verschillende vaktherapieën worden hieronder kort omschreven.
Beeldende therapie
Beeldende therapie is een ervaringsgerichte therapievorm waarbij allerlei materialen gebruikt worden. Denk aan potlood, verf, hout, steen, klei, textiel en digitale middelen. Beeldende therapie biedt je de mogelijkheid om te ervaren en tot expressie te komen. In het beeldende werk worden jouw kwaliteiten en valkuilen zichtbaar, tastbaar en concreet. Het geeft inzicht en de mogelijkheid om nieuwe vaardigheden aan te leren.
Dans- en bewegingstherapie
Dans- en bewegingstherapie gaat ervan uit dat klachten terug te zien zijn in het lichaam en in de beweging van cliënten. Via dans en beweging kan de cliënt gevoelens, gedrag en denkwijzen verwerken, uitwerken en onderzoeken. Dit kan een positief effect hebben in het dagelijks leven.
Dramatherapie
Dramatherapie maakt gebruik van onder andere rollenspel, improvisatie, teksttheater en psychodramatechnieken. Hierin kan de cliënt oefenen en experimenteren met nieuw gedrag.
Muziektherapie
Muziek kan diep raken en heeft invloed op emoties en stemming. Muziektherapie maakt daarvan gebruik, onder andere door middel van improvisatie, het uitvoeren van bestaande muziek, het luisteren naar muziek en het gebruik van de stem. Deze werkvormen bieden cliënten nieuwe mogelijkheden tot interactie en expressie.
Psychomotorische therapie / psychomotorische kindertherapie
Bij psychomotorische therapie staan lichaamsbeleving en bewegingsgedrag centraal. Door sport en spel of lichaamsgeoriënteerde oefeningen komt de cliënt letterlijk in beweging of staat juist stil bij zijn ervaringen. Zo leert de cliënt om lichaamssignalen, gevoelens en gedragspatronen te herkennen en begrijpen. Dit kan leiden tot nieuwe inzichten en ander gedrag.
Psychomotorische therapie is er ook voor kinderen. Hierin leert het kind om samen met de therapeuten stress te reguleren, emoties te verwerken en ervaringen op te doen met ander gedrag. Dit kan door verschillende vaktherapeutische middelen, zoals tekenen, muziek, spelen, praten en beweging. Elk kind verwerkt dingen op zijn eigen manier.
Speltherapie
Speltherapie is een vorm van psychotherapie voor kinderen waarbij spel als middel gebruikt wordt om een kind te begrijpen en te helpen. Dit is voor kinderen een fijne en veilige manier om de wereld te ontdekken. Therapeutisch spel geeft inzicht in gedachten en gevoelens, waardoor het kind emotioneel en cognitief nieuwe inzichten kan verwerven en weer psychisch kan groeien en in eigen kracht staan.
Beroepsverenigingen
Momenteel zijn er zeven beroepsverenigingen voor vaktherapeuten aangesloten bij Vaktherapie Nederland (voorheen FVB):
- De Nederlandse Vereniging voor Beeldende Therapie (NVBT)
- De Nederlandse Vereniging voor Dans- en bewegingstherapie (NVDAT)
- De Nederlandse Vereniging voor Dramatherapie (NVDT)
- De Nederlandse Vereniging voor Muziektherapie (NVvMT)
- De Nederlandse Vereniging voor Psychomotorische Therapie (NVPMT)
- De Nederlandse Vereniging voor Psychomotorische Kindertherapie (NVPMKT)
- De Nederlandse Vereniging van Speltherapeuten (NVVS)
Daarnaast is er de Nederlandse Vereniging Vaktherapie – Antroposofisch Geïnspireerd (NVV-AG). Dat is geen aparte beroepsvereniging, maar een kennisnetwerk binnen Vaktherapie Nederland.
Vaktherapie Nederland is de overkoepelende organisatie die onder andere toeziet op de kwaliteit.
Vaktherapie Nederland-vaktherapeuten handelen vanuit een gezamenlijke beroepscode en hebben minimaal een erkende hbo-opleiding afgerond.
Vaktherapie vanuit de GGZ (basisverzekering)
Vaktherapie kan in sommige gevallen vanuit de basisverzekering onder de noemer basis- of specialistische geestelijke gezondheidszorg (GGZ) worden vergoed. Daarvoor is een verwijzing van de huisarts nodig, en de zorg telt mee voor het verplichte eigen risico van € 385 (2026). Soms kan de zorg ook vanuit een persoonsgebonden budget (pgb) worden vergoed. Informeer bij de zorgverzekeraar naar de mogelijkheden.
Vaktherapie voor kinderen: via de gemeente
Voor kinderen tot 18 jaar loopt de vergoeding van vaktherapie meestal niet via de zorgverzekering, maar via de gemeente. Geestelijke gezondheidszorg voor jongeren valt onder de Jeugdwet. De gemeente vergoedt die zorg als zorg in natura of via een persoonsgebonden budget (pgb).
Dat geldt ook voor speltherapie en psychomotorische kindertherapie. Een aanvullende verzekering vergoedt soms een deel, maar dat is een beperkte restcategorie. Informeer voor een kind dus eerst bij de gemeente.
Vaktherapie vanuit de aanvullende verzekering
In veel gevallen valt de vergoeding van vaktherapie onder de noemer ‘alternatieve/complementaire geneeswijzen‘ of alternatieve zorg. Deze zorgvorm wordt alleen vanuit de aanvullende zorgverzekering vergoed.
Vergoeding uit de aanvullende verzekering is in drie situaties mogelijk:
- De therapeut is aangesloten bij Vaktherapie Nederland en een onderliggende beroepsvereniging voor vaktherapie. Vaktherapie Nederland moet door de zorgverzekeraar worden erkend;
- De therapeut is aangesloten bij de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg (NFG). De NFG moet door de zorgverzekeraar worden erkend;
- De therapeut is een (door VGZ) erkende zorgaanbieder en aangesloten bij de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg (NFG). Soms is registratie bij een koepel vereist.
Het is verstandig om voor het starten van vaktherapie eerst contact te zoeken met de therapeut en zorgverzekeraar in het kader van vergoeding.
Vergoedingentabel
In de vergoedingentabel hieronder zie je de zorgverzekeraars die Vaktherapie Nederland en/of NFG erkennen. Als de zorgverzekeraar alleen één van de beroepsverenigingen erkent, staat dat aangegeven. Staat er alleen een bedrag? Dan erkent de zorgverzekeraar beide beroepsverenigingen. Soms wordt er gerefereerd naar een erkende zorgaanbieder die aangesloten is bij de NFG (optie 3 hierboven).
Voor psychomotorische kindertherapie en speltherapie gelden afwijkende vergoedingen. De betreffende beroepsverenigingen zijn later toegetreden tot Vaktherapie Nederland en hanteren eerder gemaakte afspraken met de zorgverzekeraars.
Wat is een erkende zorgaanbieder?
Bij alle verzekeraars die vallen onder de VGZ-groep (waaronder IZA, IZZ, UMC, United Consumers, Univé, ZEKUR) geldt dat vergoeding alleen kan plaatsvinden als de therapeut/behandelaar een erkende zorgaanbieder is.
Erkende zorgaanbieders zijn bij VGZ opgenomen in ‘Vergelijk en Kies’ van de desbetreffende verzekeraar. In dit systeem zijn de erkende alternatieve zorgaanbieders voor vaktherapie opgenomen. Alle zorgverzekeraars die VGZ als risicodrager hebben, gebruiken ‘Vergelijk en Kies’.
Sinds 1 januari 2026 vergoedt de VGZ-groep psychosociale zorg, waaronder vaktherapie, niet meer voor verzekerden onder de 18 jaar. Kinderen kunnen voor deze zorg terecht bij de gemeente (Jeugdwet).
Let op: Menzis vergoedt geen vaktherapie bij therapeuten die alleen zijn aangesloten bij Vaktherapie Nederland. Van de vaktherapeutische verenigingen erkent Menzis in 2026 alleen de NVVS en de NVV-AG (peildatum mei 2026).
Vergoedingen vaktherapie per zorgverzekeraar
Onderstaande vergoedingen per aanvullende verzekering zijn indicatief. Raadpleeg altijd de polisvoorwaarden van de verzekeraar.
a.s.r.
a.s.r. (Ik kies zelf)
Aevitae
Anderzorg
CZ
CZdirect
De Christelijke
De Friesland
DSW
FBTO
ING (CZdirect)
Interpolis
IZA
IZZ door VGZ
Just
Menzis
NN
NN - Zorgvoordelig
OHRA
ONVZ
Salland
Stad Holland
Umc
UnitedConsumers
Univé
VGZ
VGZbewuzt
VinkVink
VvAA
ZEKUR
ZieZo
Zilveren Kruis
Zorg en Zekerheid
Stel ons in als voorkeursbron en vind betrouwbare informatie over je zorgverzekering voortaan sneller via Google.
Volgen op GoogleWas deze informatie nuttig?
Met jouw feedback maken we deze pagina beter.
Fijn om te horen! Heb je nog een opmerking of aanvulling?
Dank je wel! Je feedback is verstuurd.
