Wet langdurige zorg

Wat is de Wet langdurige zorg (Wlz)?

De Wet langdurige zorg is bedoeld voor mensen die voortdurend (intensieve) zorg nodig hebben in de nabije omgeving. Denk daarbij aan chronisch zieken, kwetsbare ouderen en mensen met een ernstige geestelijke of lichamelijke beperking/aandoening.

Vanuit de Wlz worden de volgende zorg- en hulpvormen geregeld:

  • Verblijf in een zorginstelling (thuis wonen is ook mogelijk)
  • Begeleiding, verpleging en verzorging
  • Geneeskundige zorg en behandeling in verband met de ziekte, beperking of stoornis
  • Bij bepaalde zorgzwaartes: fysiotherapie en tandheelkunde.
  • Hulpmiddelen
  • Huishoudelijke hulp (soms)
  • Vervoer naar de plaats waar de begeleiding, behandeling en verzorging plaatsvindt.

Het gehele pakket aan zorg en voorzieningen noemt men het integraal pakket.

Zorg vanuit de Wlz kan worden georganiseerd in een verpleeghuis, verzorgingshuis, woonvorm voor gehandicapten of gewoon bij je thuis.

Wlz aanvragen

Iemand kan zorg vanuit de Wlz aanvragen als er 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig is om ernstig nadeel te voorkomen. Om de zorg aan te vragen kan contact worden opgenomen met het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) via www.ciz.nl.

Iemand komt in aanmerking voor de Wlz als:

  • Iemand zichzelf niet meer kan redden in de maatschappij
  • Er sprake is ernstige verwaarlozing
  • Er sprake is van lichamelijk letsel door een ziekte, aandoening of beperking
  • De ontwikkeling van iemand ernstig wordt geschaad, al dan niet onder invloed van een ander
  • De veiligheid van iemand  ernstig wordt bedreigd

Belangrijk:

De bovenstaande punten gelden ook als het risico erop groot is, bijvoorbeeld als het risico op verwaarlozing groot is.

Kortom, iemand komt in aanmerking voor Wlz-zorg als hij/zij zelf niet meer in staat is om in de gaten te houden (en in te schatten) of er zorg nodig is en deze zorg op adequate en tijdige wijze in te schakelen.

Wil je zelf nagaan of en hoe je zorg uit de Wlz kunt aanvragen in 2018? Neem dan de onderstaande infographic (en stappenplan) door. Onder de infographic wordt nader ingegaan op de verschillende stappen die doorlopen worden.

Infographic_WLZ-01_2015

(bron afbeelding: rijksoverheid)

1. Aanvraag bij het CIZ

De eerste stap is om een aanvraag te doen bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Dit kan digitaal of per post worden gedaan door een zorgbehoevende (cliënt) of door een zorgaanbieder. Bij de aanvraag zal je diverse gegevens, documenten en bewijsstukken moeten aanleveren. Dit kan bijvoorbeeld informatie zijn over de medische aandoening, de diagnose, ondergane behandelingen en bijkomende problemen.

Nadat de aanvraag is ingediend, voert het CIZ een objectief onderzoek uit naar de persoonlijke situatie en omgeving van de zorgbehoevende. Er wordt dan gekeken of aan de volgende criteria wordt voldaan:

  • Is er permanent toezicht nodig?
  • Is er 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig?

Het gesprek met het CIZ vindt plaats met de zorgbehoevende en/of  de mantelzorger/begeleider. Eventueel kan er in overleg ook een gratis onafhankelijke cliëntondersteuner geregeld worden die het gesprek kan voeren.

2. CIZ verstrekt een Wlz-indicatie

Aan de hand van het gesprek en het onderzoek wordt er wel of geen Wlz-indicatie gegeven. De uitslag van een Wlz-aanvraag duurt maximaal zes weken en kan indien nodig worden verlengd als er meer bewijsstukken nodig zijn. De aanvraag wordt dan opgeschort totdat de essentiële gegevens zijn aangeleverd.

  • Is er geen Wlz-indicatie? Dan zal de zorg waar de cliënt recht op heeft uit één of meerdere van de overige wetten georganiseerd worden. Hierover gaat men echter niet in gesprek met het CIZ, maar met de Gemeente (Wmo en Jeugdwet) of de wijkverpleegkundige en zorgverzekeraar (Zvw).
  • Is er wel een Wlz-indicatie? Dan zal het CIZ een zorgprofiel vaststellen waarin staat wat de inhoud en omvang is van de zorg waar de zorgbehoevende recht op heeft. Vervolgens wordt het indicatiebesluit doorgestuurd naar het zorgkantoor met wie nadere afspraken gemaakt worden over de vorm van de geleverde zorg.

3. Vorm van geleverde zorg

Bij een Wlz-indicatie wordt er ook met het CIZ besproken over de vorm van de zorg die geleverd zal worden. In principe wordt de zorg op twee manieren geleverd:

  • Intramuraal: zorg in een zorginstelling, middels zorg in natura of een persoonsgebonden budget (pgb)
  • Extramuraal: zorg thuis (als de situatie dit toelaat en de kosten niet hoger zijn dan bij verblijf in een instelling), middels een volledig pakket thuis (vpt), modulair pakket thuis (mpt) of een persoonsgebonden budget (pgb)

Thuis blijven wonen of naar een zorginstelling?

Met een Wlz-indicatie kan de cliënt er voor kiezen om thuis te blijven wonen. Er zijn dan drie mogelijkheden om de zorg te organiseren, namelijk via:

  1. Een volledig pakket thuis (vpt): wordt geleverd door één zorgaanbieder
  2. Een modulair pakket thuis (mpt)
  3. Een persoonsgebonden budget (pgb)

Een combinatie van mpt en pgb is tevens mogelijk.

Voordat de zorg middels een vpt of mpt thuis wordt toegekend, beoordeelt het zorgkantoor eerst of het verantwoord en doelmatig is om de zorg bij de cliënt thuis te organiseren. In het geval van een pgb wordt er gekeken of de verzekerde in staat is om bepaalde administratieve zaken zelf te regelen (bijvoorbeeld het inkopen van zorgaanbieders). Uiteindelijk bepaalt het zorgkantoor welke leveringsvormen haalbaar zijn.

Vpt

Bij een Vpt wordt alle zorg die in het zorgprofiel past, geleverd door één zorgaanbieder en valt dus onder de verantwoordelijkheid van één Wlz-instelling. Er worden afspraken gemaakt over de gewenste zorg en over de tijden waarop zorgverleners langskomen.

Mpt

Met een Mpt kan de cliënt de zorg thuis laten leveren door één of meerdere zorgaanbieders middels zorg in natura. Voor bepaalde zorgvormen, zoals persoonlijke verzorging en verpleging, is het ook mogelijk om zorg zelf in te kopen met een pgb.

Pgb

Met een persoonsgebonden budget kan de verzekerde zelf zorg inkopen bij één of meerdere zorgaanbieders. Het budget wordt door de Sociale Verzekeringsbank beheerd.

Hieronder staat een overzicht van de verschillende vormen van zorg die kunnen worden geleverd.

Vpt Mpt Pgb
  • Persoonlijke verzorging en verpleging
  • Begeleiding
  • Huishoudelijke hulp
  • Noodzakelijke geneeskundige of paramedische zorg in verband met de ziekte/aandoening*
  • Vervoer naar behandeling en begeleiding
  • Verstrekken van maaltijden en drinken
  • Schoonmaken woning cliënt
  • Logeeropvang
  • Persoonlijke verzorging en verpleging
  • Huishoudelijke hulp
  • Begeleiding
  • Noodzakelijke geneeskundige of paramedische zorg in verband met de ziekte/aandoening*
  • Vervoer naar behandeling en begeleiding
  • Logeeropvang
  • Persoonlijke verzorging en verpleging
  • Begeleiding
  • Huishoudelijke hulp
  • Logeeropvang

*Algemene geneeskundige zorg, zoals psychiatrische zorg, medicijnen en mondzorg zijn geen onderdeel van het vpt. De cliënt is voor dit soort zorgvormen aangewezen op zijn/haar zorgverzekering

Eigen bijdrage Wlz

Met een Wlz-indicatie wordt de langdurige zorg waar de cliënt recht op heeft vergoed. Als de cliënt 18 jaar of ouder is, betaalt hij/zij echter wel een eigen bijdrage. Deze eigen bijdrage wordt berekend en geadministreerd door het Centraal Administratie Kantoor (CAK).

Berekening

Via het rekenprogramma van het CAK kun je de eigen bijdrage in jouw situatie bepalen.

Bij de berekening wordt gebruik gemaakt van verschillende criteria om je beschikbare inkomen te bepalen, zoals:

  • Je belastbaar loon.
  • Verschuldigde belasting.
  • Premie die aan de zorgverzekeraar wordt betaald.
  • Geld voor kleding en persoonlijke verzorging.

Aan de hand van het beschikbare inkomen wordt de eigen bijdrage bepaald.

Lage en hoge eigen bijdrage

In de eerste zes maanden na het ontvangen van de indicatie betaalt men doorgaans een zogenaamde ‘lage’ eigen bijdrage en daarna een ‘hoge’ eigen bijdrage. Hieronder een korte indicatie van de eigen bijdragen in (2018):

  • Lage eigen bijdrage: minimaal 161,80 euro en maximaal 850 euro per maand
  • Hoge eigen bijdrage: maximaal 2.332,60 euro per maand

Na de eerste zes maanden hangt het van de financiële middelen, zorgindicatie, leeftijd en persoonlijke situatie van de cliënt af of hij/zij een ‘hoge’ of  ‘lage’ eigen bijdrage moet betalen. Dit wordt door het CAK berekent.

In de volgende situaties betaal je (ook na de eerste zes maanden) een lage eigen bijdrage:

  1. Als het (vorige) verblijf in een zorginstelling meer dan zes maanden geleden is geweest. Je betaalt dan weer zes maanden de lage eigen bijdrage.
  2. Als je het levensonderhoud van je kinderen betaalt en daarvoor kinderbijslag ontvangt.
  3. Als je in een zorginstelling woont en je partner daarbuiten. Je bent gehuwd of je hebt een duurzame relatie die is vastgelegd in een samenlevingscontract. Let op: heb je een AOW voor ongehuwden? Dan ben je voor de berekening van de eigen bijdrage ongehuwd en geldt deze regel dus niet.
  4. Jij of je partner hebben een pgb-Wlz, een volledig pakket thuis of een modulair pakket thuis.
  5. Je hebt een indicatie voor terminale zorg.
  6. Je hebt een indicatie voor vier tot zes dagen per week.

Andere zorgwetten

Sinds begin 2015 is de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) hervormd in een aantal nieuwe en bestaande (zorg)wetten, waaronder de Wet langdurige zorg (Wlz). De Wlz neemt dus bepaalde zorgtaken over die voor 2015 nog vanuit de AWBZ werden geregeld. Alle andere zorgtaken die onder de AWBZ vielen, zijn overgeheveld naar één van de volgende wetten:

De Zorgverzekeringswet (Zvw) via het basispakket

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

  • Zoals huishoudelijke hulp en ondersteuning bij zelfredzaamheid
  • Meer over de Wmo

De Jeugdwet

Overlap Wlz en aanvullende zorgverzekering

Bij bepaalde zorgzwaartepakketten vergoedt de Wlz ook zorgvormen die vanuit de aanvullende zorgverzekering worden vergoed, zoals fysiotherapie en tandheelkundige zorg. Daardoor kan het voorkomen dat een cliënt onnodig verzekerd is.

Het is in ieder geval raadzaam om te controleren welke overlap in vergoede zorg er aanwezig is en van welke zorg in de aanvullende verzekering daadwerkelijk gebruik wordt gemaakt. In sommige situaties kan het lonen om je zorgverzekering onder de loep te nemen. Mogelijk heb je een te dure verzekering en is het aantrekkelijk om over te stappen naar een goedkopere verzekeraar. Als je wensen wijzigen, is de kans groot dat een andere verzekeraar voordeliger is.