Welke veranderingen zijn er in de zorg?

Ieder jaar wijzigt het zorgstelsel en de zorgverzekering. Het is niet gemakkelijk om al deze veranderingen bij te houden. Daarom worden hieronder de belangrijkste en meest actuele wijzigingen voor de zorg in kaart gebracht. Ook worden aankomende wijzigingen behandeld (zorgverzekering 2020).

Deze pagina wordt regelmatig bijgewerkt, zodat iedereen op de hoogte blijft van de belangrijkste ontwikkelingen.

Op deze pagina wordt onderscheid gemaakt tussen:

  1. Veranderingen binnen de zorg en zorgverzekering
  2. Veranderingen in de langdurige en bijzondere zorg

Veranderingen zorg

Welke veranderingen in de zorg gaan er plaatsvinden in 2020? Onderstaande infographic maakt het een en ander duidelijk.

Basispakket

Per 1 januari 2020 worden er enkele veranderingen in het basispakket doorgevoerd.

Om precies te zijn, zijn er bepaalde zorgvergoedingen die aan de basisdekking toegevoegd worden, namelijk:

  • Nieuwe geneesmiddelen tegen kanker en multiple sclerose (MS)
  • Vergoeding voor overnachting bij aaneengesloten behandeling medisch specialist zonder opname. De vergoeding bedraagt maximaal 75 euro per nacht op voorwaarde dat er sprake is van minimaal drie aaneengesloten dagen behandeling. Het gaat alleen om patiënten die recht hebben op zittend ziekenvervoer, bijvoorbeeld mensen die moeten reizen voor behandeling met chemotherapie, nierdialyse, visueel gehandicapten en rolstoelers.
  • Verder geldt er in 2020 geen eigen risico meer voor mensen die via de huisarts deelnemen aan een stoppen-met-rokenprogramma.
  • Zorg door de specialist ouderengeneeskunde en arts verstandelijk gehandicapten wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Huisartsen worden daarmee ontzien.

Eigen risico

Het wettelijke, verplichte eigen risico wordt ieder jaar door de overheid vastgesteld aan de hand van de nieuwe begroting. Als gevolg van afspraken in het regeerakkoord is het eigen risico de afgelopen jaren gelijk gebleven. In 2020 is het eigen wederom gelijk op 385 euro.

Zorgverzekeraars kunnen nu al voor bepaalde zorgvormen een vrijstelling geven voor het eigen risico. Dit geldt vooral voor bepaalde gezondheidsprogramma’s, bijvoorbeeld voor patiënten met diabetes.

Verzekeraars hebben de mogelijkheid om bepaalde zorgvormen toe te voegen aan de vrijstelling voor het eigen risico. Het gaat specifiek om dieetpreparaten of preventieprogramma’s die gezondheidsproblemen kunnen voorkomen.

Zorgpremie

De zorgpremie gaat in 2020 met 37 euro stijgen. Dat blijkt uit ramingen van het kabinet. Dat komt neer op een stijging van ruim 3 euro per maand.

Hieronder een overzicht van de nominale rekenpremie (bron: overheid):

De nominale premie komt uit op 1.421 euro.

Voor mensen met een collectieve zorgverzekering is er nog slechter nieuws: zij krijgen per 2020 nog maar 5 procent korting op de basisverzekering (in plaats van 10). Dat scheelt op jaarbasis al snel 6 euro per maand. Iemand met een collectieve basispolis betaalt na schatting zo’n 108 euro extra in 2020.

De oorzaak van de stijgende zorgkosten zijn te wijten aan de vergrijzing. Maar ook de toenemende zorgkosten als gevolg van uitbreidingen in basispakket, zoals nieuwe, dure geneesmiddelen/behandelingen spelen een belangrijke rol.

Inkomensafhankelijke bijdrage Zvw en premie Wlz

In 2020 gaat de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw met 0,25 procent omlaag voor iedereen. De premie voor de Wlz blijft op hetzelfde niveau.

20192020
Inkomensafhankelijke bijdrage Zvw (werkgeversheffing)6,95 procent6,70 procent
Inkomensafhankelijke (eigen) bijdrage Zvw (ondernemers/gepensioneerden)5,70 procent5,45 procent
Inkomensafhankelijke bijdrage Wlz (voorheen AWBZ)9,65 procent9,65 procent

Maximum-bijdrage-inkomen

De maximum-bijdrage-inkomens van de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw staan hieronder vermeld:

2016201720182019
maximum-bijdrage-inkomen52.763 euro53.697 euro54.614 euro55.927 euro

Het maximum-bijdrage-inkomen voor 2020 is nog niet bekend.

Zorgtoeslag

Om de stijging in de zorgpremie te compenseren en koopkracht te behouden, zal de zorgtoeslag in 2020 omhoog gegaan. Mensen met een minimuminkomen ontvangen in 2020 maximaal 105 euro per maand. Voor meerpersoonshuishoudens geldt een maximale toeslag van 200 euro per maand. Let op: dit zijn vooralsnog bedragen gebaseerd op ramingen van de Rijksoverheid.

Bij het bepalen van de zorgtoeslag kan ook het eigen vermogen een rol spelen. Het berekenen van je persoonlijke toeslag kan via de website van de belastingdienst.

Vrije artsenkeuze

Hoewel er eind 2014 nog een grote discussie was rondom vrije artsenkeuze, kan iedereen in 2020 kiezen uit vier verschillende polissen: een budgetpolis met beperkte zorgkeuze, een naturapolis met ruime zorgkeuze, een restitutiepolis met vrije zorgkeuze en een combinatiepolis (soms ruime zorgkeuze en soms vrije zorgkeuze). Van vrije artsenkeuze is dus nog steeds sprake in het geval van de natura- en restitutiepolis.

Toch is het opletten voor bepaalde polissen waarbij men voor bepaalde operaties of behandelingen slechts kan kiezen uit een selectief aanbod ziekenhuizen en klinieken.

Verandering in de (langdurige) zorg

Naast de verplichte zorgverzekering voor curatieve zorg, bestaat het zorgstelsel in Nederland nog een aantal zorgwetten voor mensen met een meer permanente zorg- of hulpvraag.

  1. De Wet langdurige zorg (Wlz)
  2. Zorgverzekeringswet (Zvw)
  3. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
  4. Jeugdwet

Wet langdurige zorg (Wlz)

De Wlz is bedoeld voor mensen die hele dag zorg of toezicht in de nabije omgeving nodig. Dit zijn bijvoorbeeld vergevorderde demente ouderen, ernstig chronisch zieken of jongeren en volwassenen met een ernstige verstandelijke, zintuiglijke of lichamelijke beperking.

Via het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) kan men een indicatie voor zorg vanuit de Wlz aanvragen. Het CIZ gaat dan onderzoeken of je daarvoor in aanmerking komt. Afhankelijk van de indicatie kan men dan recht hebben op verschillende zorgvormen of behandelingen, zoals:

  • Verblijf in een instelling
  • Persoonlijke verpleging en verzorging
  • Begeleiding
  • Bepaalde hulpmiddelen
  • Geneeskundige zorg en behandeling in verband met de indicatie
  • Vervoer naar de plek waar begeleiding, behandeling, verblijf en/of verzorging plaatsvindt

Veranderingen Wlz

Voor zorg vanuit de Wlz betaalt betaalt men in de eerste vier maanden de lage eigen bijdrage. Dit was voorheen zes maanden.

Sinds 2019 is de de vermogensinkomensbijtelling verlaagd van acht naar vier procent.

–> Meer over de Wlz

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

De Wmo heeft als voornaamste doel om ervoor te zorgen dat mensen hulp krijgen zodat ze zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Hieronder een overzicht van de nieuwe doelen/taken van de gemeente in het kader van de Wmo 2015:

  • Ondersteuning van mensen die op eigen kracht niet zelfredzaam zijn (ondersteuning en begeleiding)
  • Ondersteuning van burgers bij het partciperen in de samenleving (dagbesteding)
  • Bescherm wonen en opvang
  • Ondersteuning van mantelzorgers
  • Ondersteuning van cliënten, bijvoorbeeld bij de Wmo-aanvraag.

De gemeente bekijkt met de cliënt samen wat zijn/haar mogelijkheden zijn en wat zijn/haar familie en vrienden kunnen betekenen. Vervolgens wordt overlegd en bepaald welke hulp precies nodig is. De wijkverpleegkundige kan ook een belangrijke rol spelen in dit proces. Uiteindelijk is het de gemeente die een algemene voorziening of maatwerkvoorziening aanbiedt aan de cliënt, zoals:

  • Huishoudelijke hulp
  • Koffieochtend of bijeenkomst in het buurthuis
  • Boodschappenbus
  • Maaltijdservice
  • Hulp bij de administratie
  • Scootmobiel

Veranderingen Wmo

Voor ondersteuning vanuit de Wmo betaalt iedereen sinds 2019 een vaste bijdrage van 17,50 euro per vier weken.

Het inkomen of spaargeld is niet meer van belang bij de berekening van de eigen bijdrage.

Als je woont in een huishouden met iemand die nog niet de AOW-leeftijd heeft bereikt, hoef je geen eigen bijdrage te betalen.

Elke gemeente bepaalt zelf of inwoners een eigen bijdrage moeten betalen. De gemeente kan de eigen bijdrage ook verlagen, bijvoorbeeld mensen met een lager inkomen.

–> Meer over de Wmo

Zorgverzekeringswet (Zvw)

De zorgverzekeringswet is er niet alleen voor curatieve zorg, maar ook voor:

  • Verzorging en persoonlijke verpleging thuis (extramuraal), zoals het toedienen van medicatie, hulp bij het wassen en aankleden en het verzorgen van wonden.
  • Behandeling (zonder opname) van mensen met een zintuiglijke handicap
  • Palliatieve zorg (verzachting en verlichting van terminaal zieken)
  • Intensieve kindzorg
  • De eerste drie jaar Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ)

De wijkverpleegkundige bekijkt welke zorg en hulp iemand nodig heeft op medisch en sociaal gebied. Zowel de gemeente en zorgverzekeraar werken hierin samen en maken gebruik van de bevindingen van de wijkverpleegkundige. Daardoor komt het voor dat sommige zorg en ondersteuning vanuit de Wmo wordt vergoed en andere zorg vanuit de Zvw.

Voor de meeste zorg die op grond van de Zvw wordt vergoed, geldt het eigen risico.

–> Meer over het basispakket en de Zorgverzekeringswet

Jeugdwet

Sinds 2015 bestaat de Jeugdwet. In de wet staat dat gemeenten voorziet in het organiseren van de nodige hulp en zorg voor kinderen en jeugdigen. Kortom, de volgende zorg- en hulpvormen worden daarom vanuit de Jeugdwet , door de gemeente, geregeld:

  • Hulp bij opvoedingsproblemen
  • Basis- en specialistische GGZ
  • Forensische GGZ
  • Zorg bij een lichte lichamelijke beperking
  • Zorg bij een (lichte) verstandelijke beperking
  • Vervoer bij begeleiding
  • Persoonlijke verzorging (sommige gevallen)
  • Kinderbescherming
  • Jeugdreclassering
  • Gesloten jeugdzorg

Toegang tot jeugdzorg- en hulp op grond van de Jeugdwet is beschikbaar via de gemeente bij een Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) of via een wijkteam. Ook een school of arts kan een centrale rol spelen in de toegang tot jeugdhulp. In de praktijk vindt toegang tot jeugdzorg/jeugdhulp echter op een iets andere manier plaats. Vraag na bij jouw gemeente hoe dit is geregeld.

In sommige gevallen valt de zorg en hulp voor kinderen en jongeren onder de 18 onder een andere wet, namelijk de Zvw of de Wlz.

–> Meer over jeugdzorg en de Jeugdwet

Persoonsgebonden budget (pgb)

Het is mogelijk om een pgb aan te vragen voor de Wlz, Wmo, Zvw of Jeugdwet.

Er kunnen wel nieuwe regels van toepassing zijn om voor een pgb in aanmerking te komen. Verder is de uitbetaling van het pgb op een andere manier georganiseerd. Het pgb wordt niet langer ontvangen als voorschot op de eigen rekening. In plaats daarvan zorgt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) voor de betaling aan zorgkantoren. Door invoering van het trekkingsrecht zorgt het zorgkantoor ervoor dat het pgb wordt overgemaakt .

–> Meer over het pgb