Welke veranderingen zijn er in de zorg?

Ieder jaar wijzigt het zorgstelsel en de zorgverzekering. Het is niet gemakkelijk om al deze veranderingen bij te houden. Daarom worden hieronder de belangrijkste en meest actuele wijzigingen voor de zorg in kaart gebracht (zorgverzekering 2021).

Deze pagina wordt regelmatig bijgewerkt, zodat iedereen op de hoogte blijft van de belangrijkste ontwikkelingen.

Op deze pagina wordt onderscheid gemaakt tussen:

  1. Veranderingen binnen de Zorgverzekeringswet
  2. Veranderingen in de langdurige en bijzondere zorg

Veranderingen Zorgverzekeringswet (Zvw)

Welke veranderingen in de zorg gaan er plaatsvinden in 2021? Onderstaande infographic maakt het een en ander duidelijk.

Overzicht van de belangrijkste veranderingen in de zorgverzekering van 2021

Zorgpremie

De zorgpremie gaat in 2021 met 59 euro stijgen. Dat blijkt uit ramingen van het kabinet. Dat komt neer op een stijging van bijna 5 euro per maand.

De nominale premie komt uit op 1.473 euro.

De belangrijkste reden voor de hogere zorgpremie is de loonsverhoging van ruim drie procent voor zorgmedewerkers in 2020 en 2021. Verder speelt de vergrijzing en uitbreiding van het basispakket een rol.

Ook invloed van de coronacrisis zorgt in 2020 en 2021 voor een kostenpost van 6,7 miljard euro op de begroting voor zorg. Volgens de regering betekent dit voor de zorgpremie slechts een extra stijging van 1 euro per verzekerde per maand. De rest van de rekening wordt via andere wegen bekostigd.

Een overzicht van de 6,7 miljard euro aan coronamaatregelen:

MaatregelBedrag in 2020Bedrag in 2021
Onderzoek naar het virus42 miljoen25 miljoen
Aanschaf medische bescherming (zoals mondkapjes)1,59 miljard-0,06 miljard
Testcapaciteit RIVM/GGD300 miljoenonbekend
Ontwikkeling Vaccin en medicijn455 miljoen300 miljoen
Bonus zorgpersoneel1,33 miljard834 miljoen
Ondersteuning zorgpersoneel33 miljoen3 miljoen
GGD’s en veiligheidsregio’s511 miljoen459 miljoen
IC-capaciteit118 miljoen167 miljoen
Meerkosten Wlz190 miljoenonbekend
Overig236 miljoen169 miljoen
Totaal4,8 miljard1,9 miljard

Eigen risico

Het wettelijke, verplichte eigen risico wordt ieder jaar door de overheid vastgesteld aan de hand van de nieuwe begroting. Als gevolg van afspraken in het regeerakkoord is het eigen risico de afgelopen jaren gelijk gebleven.

In 2021 blijft het eigen risico weer gelijk op 385 euro.

Zorgverzekeraars hebben de mogelijkheid om bepaalde zorgvormen toe te voegen aan de vrijstelling voor het eigen risico. Het gaat specifiek om dieetpreparaten of preventieprogramma's die gezondheidsproblemen kunnen voorkomen.

Zorgtoeslag

Om de stijging in de zorgpremie te compenseren en koopkracht te behouden, zal de zorgtoeslag in 2021 omhoog gegaan. Mensen met een minimuminkomen ontvangen in 2021 maximaal 1.294 euro. Voor meerpersoonshuishoudens geldt een maximale toeslag van 2.496 euro.

Let op: dit zijn vooralsnog bedragen gebaseerd op ramingen van de Rijksoverheid.

Bij het bepalen van de zorgtoeslag kan ook het eigen vermogen een rol spelen. Het berekenen van je persoonlijke toeslag kan via de website van de belastingdienst.

Inkomensafhankelijke bijdrage Zvw en premie Wlz

In 2021 gaat de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw met 0,30 procent omhoog voor iedereen. De Wlz-premie blijft op hetzelfde niveau.

 20202021
Inkomensafhankelijke bijdrage Zvw (werkgeversheffing)6,70 procent7,00 procent
Inkomensafhankelijke (eigen) bijdrage Zvw (ondernemers/gepensioneerden)5,45 procent5,75 procent
Inkomensafhankelijke bijdrage Wlz (voorheen AWBZ)9,65 procent9,65 procent

Maximum-bijdrage-inkomen

De maximum-bijdrage-inkomens van de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw staan hieronder vermeld:

 201820192020
Maximum-bijdrage-inkomen54.614 euro55.927 euro57.232 euro

Het maximum-bijdrage-inkomen voor 2021 is nog niet bekend.

Basispakket

Per 1 januari 2021 worden er enkele veranderingen in het basispakket doorgevoerd.

  • Nieuwe geneesmiddelen tegen kanker
  • Vervoer van en naar dagbehandeling bij zorgprogramma's voor chronisch progressieve degeneratieve aandoeningen, niet-aangeboren hersenletsel of in verband met een verstandelijke beperking.
  • Geen eigen risico meer voor medische kosten donor
  • Geen eigen risico meer voor slachtoffers van seksueel geweld die zich binnen zeven dagen melden bij een Centrum Seksueel Geweld (CSG)
  • Extra zorg bij langdurige klachten als gevolg van corona

Let op: een deel van deze wijzigingen is al in 2020 doorgevoerd.

Vrije artsenkeuze

Hoewel er eind 2014 nog een grote discussie was rondom vrije artsenkeuze, kan iedereen in 2021 kiezen uit drie verschillende polissen: een naturapolis met beperkte of ruime zorgkeuze, een restitutiepolis met vrije zorgkeuze en een combinatiepolis (soms ruime zorgkeuze en soms vrije zorgkeuze).

Van vrije artsenkeuze is dus nog steeds sprake in het geval van de natura- en restitutiepolis. Toch is het opletten voor bepaalde polissen waarbij men voor bepaalde operaties of behandelingen slechts kan kiezen uit een selectief aanbod ziekenhuizen en klinieken.

Over de Zorgverzekeringswet (Zvw)

De zorgverzekeringswet is er niet alleen voor curatieve zorg, zoals ziekenhuiszorg, de huisarts en medicijnen, maar ook voor:

  • Verzorging en persoonlijke verpleging thuis (extramuraal), zoals het toedienen van medicatie, hulp bij het wassen en aankleden en het verzorgen van wonden.
  • Behandeling (zonder opname) van mensen met een zintuiglijke handicap
  • Palliatieve zorg (verzachting en verlichting van terminaal zieken)
  • Intensieve kindzorg
  • De eerste drie jaar Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ)

--> Meer over het basispakket en de Zorgverzekeringswet

Verandering in de (langdurige) zorg

Naast de verplichte zorgverzekering voor curatieve zorg (de Zorgverzekeringswet, Zvw), bestaat het zorgstelsel in Nederland nog een aantal zorgwetten voor mensen met een meer permanente zorg- of hulpvraag.

  1. De Wet langdurige zorg (Wlz)
  2. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
  3. Jeugdwet

In 2021 vinden er binnen deze wetten geen noemenswaardige veranderingen plaats. Hieronder vind je een daarom een overzicht van de meest recente wijzigingen uit het verleden.

Wet langdurige zorg (Wlz)

De Wlz is bedoeld voor mensen die hele dag zorg of toezicht in de nabije omgeving nodig. Dit zijn bijvoorbeeld vergevorderde demente ouderen, ernstig chronisch zieken of jongeren en volwassenen met een ernstige verstandelijke, zintuiglijke of lichamelijke beperking.

Via het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) kan men een indicatie voor zorg vanuit de Wlz aanvragen. Het CIZ gaat dan onderzoeken of je daarvoor in aanmerking komt. Afhankelijk van de indicatie kan men dan recht hebben op verschillende zorgvormen of behandelingen, zoals:

  • Verblijf in een instelling
  • Persoonlijke verpleging en verzorging
  • Begeleiding
  • Bepaalde hulpmiddelen
  • Geneeskundige zorg en behandeling in verband met de indicatie
  • Vervoer naar de plek waar begeleiding, behandeling, verblijf en/of verzorging plaatsvindt

Veranderingen Wlz

Voor zorg vanuit de Wlz betaalt betaalt men sinds 2020 in de eerste vier maanden de lage eigen bijdrage. Dit was voorheen zes maanden.

Sinds 2019 is tevens de vermogensinkomensbijtelling verlaagd van acht naar vier procent.

--> Meer over de Wlz

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

De Wmo heeft als voornaamste doel om ervoor te zorgen dat mensen hulp krijgen zodat ze zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Hieronder een overzicht van de nieuwe doelen/taken van de gemeente in het kader van de Wmo 2015:

  • Ondersteuning van mensen die op eigen kracht niet zelfredzaam zijn (ondersteuning en begeleiding)
  • Ondersteuning van burgers bij het partciperen in de samenleving (dagbesteding)
  • Bescherm wonen en opvang
  • Ondersteuning van mantelzorgers
  • Ondersteuning van cliënten, bijvoorbeeld bij de Wmo-aanvraag.

De gemeente bekijkt met de cliënt samen wat zijn/haar mogelijkheden zijn en wat zijn/haar familie en vrienden kunnen betekenen. Vervolgens wordt overlegd en bepaald welke hulp precies nodig is. De wijkverpleegkundige kan ook een belangrijke rol spelen in dit proces. Uiteindelijk is het de gemeente die een algemene voorziening of maatwerkvoorziening aanbiedt aan de cliënt, zoals:

  • Huishoudelijke hulp
  • Koffieochtend of bijeenkomst in het buurthuis
  • Boodschappenbus
  • Maaltijdservice
  • Hulp bij de administratie
  • Scootmobiel

Veranderingen Wmo

Voor ondersteuning vanuit de Wmo betaalt iedereen sinds 2019 een vaste bijdrage van 17,50 euro per vier weken.

Het inkomen of spaargeld is niet meer van belang bij de berekening van de eigen bijdrage.

Als je woont in een huishouden met iemand die nog niet de AOW-leeftijd heeft bereikt, hoef je geen eigen bijdrage te betalen.

Elke gemeente bepaalt zelf of inwoners een eigen bijdrage moeten betalen. De gemeente kan de eigen bijdrage ook verlagen, bijvoorbeeld mensen met een lager inkomen.

--> Meer over de Wmo

Jeugdwet

Sinds 2015 bestaat de Jeugdwet. In de wet staat dat gemeenten voorziet in het organiseren van de nodige hulp en zorg voor kinderen en jeugdigen. Kortom, de volgende zorg- en hulpvormen worden daarom vanuit de Jeugdwet , door de gemeente, geregeld:

  • Hulp bij opvoedingsproblemen
  • Basis- en specialistische GGZ
  • Forensische GGZ
  • Zorg bij een lichte lichamelijke beperking
  • Zorg bij een (lichte) verstandelijke beperking
  • Vervoer bij begeleiding
  • Persoonlijke verzorging (sommige gevallen)
  • Kinderbescherming
  • Jeugdreclassering
  • Gesloten jeugdzorg

Toegang tot jeugdzorg- en hulp op grond van de Jeugdwet is beschikbaar via de gemeente bij een Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) of via een wijkteam. Ook een school of arts kan een centrale rol spelen in de toegang tot jeugdhulp. In de praktijk vindt toegang tot jeugdzorg/jeugdhulp echter op een iets andere manier plaats. Vraag na bij jouw gemeente hoe dit is geregeld.

In sommige gevallen valt de zorg en hulp voor kinderen en jongeren onder de 18 onder een andere wet, namelijk de Zvw of de Wlz.

--> Meer over jeugdzorg en de Jeugdwet

Persoonsgebonden budget (pgb)

Het is mogelijk om een pgb aan te vragen voor de Wlz, Wmo, Zvw of Jeugdwet.

Er kunnen wel nieuwe regels van toepassing zijn om voor een pgb in aanmerking te komen. Verder is de uitbetaling van het pgb op een andere manier georganiseerd. Het pgb wordt niet langer ontvangen als voorschot op de eigen rekening. In plaats daarvan zorgt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) voor de betaling aan zorgkantoren. Door invoering van het trekkingsrecht zorgt het zorgkantoor ervoor dat het pgb wordt overgemaakt .

--> Meer over het pgb