Zorg wordt onbetaalbaar: ‘huidig stelsel moet beter’

Bart Koenraadt 14 reacties

Het huidige zorgstelsel moet betaalbaar, toegankelijk en van goede kwaliteit blijven voor iedereen. Om dat te bereiken moet er worden gestopt met behandelingen die niet werken en meer aandacht gegeven worden aan preventie.

Dat concluderen de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en Zorginstituut Nederland in hun actieplan, gericht aan minister van Ark voor Medische Zorg.

Zorgkosten rijzen de pan uit

De Nederlandse stelsel behoort tot de beste ter wereld, stellen de overheidsorganisaties. Veel landen zijn er zelfs jaloers op.

Toch is het 5 voor 12, zeggen het Zorginstituut en de NZa. Maar waarom eigenlijk?

Verdubbeling per 2040

Volgens beide overheidsinstanties dreigen de zorguitgaven in de komende 20 jaar te verdubbelen naar meer dan 200 miljard euro per jaar. Die stijging wordt met name veroorzaakt door toenemende vergrijzing en het aantal chronisch zieken. Hierdoor groeit de vraag naar medisch specialistische zorg, geneesmiddelen, verpleging en verzorging.

Als er niet wordt ingegrepen, werkt straks een kwart van alle Nederlanders in de zorg. Dat neemt een ongelofelijke kostenpost met zich mee die we eigenlijk niet kunnen dragen.

In 2019 werd ruim 106 miljard euro uitgegeven aan zorg en welzijn. Dat komt neer op circa 13 procent van ons bruto binnenlands product.

Het grootste deel van de zorguitgaven gaat op aan de Zorgverzekeringswet, waaronder de basisverzekering valt.

2021

Voor 2021 blijft de stijging van de zorgkosten enigzins beperkt, ondanks de coronacrisis. Gemiddeld stijgt de ziektekostenpremie met zo’n 5 tientjes op jaarbasis.

Niet effectieve zorg moet uit basispakket

Sjaak Wijma en Marian Kaljouw van Zorginstituut Nederland stellen dat het niet juist is dat er met publiek geld betaald wordt voor zorg die niet-effectief is of zelfs onnodig.

Om ervoor te zorgen dat bestaande, niet-bewezen effectieve zorg uit het basispakket wordt geschrapt, gaan Zorginstituut Nederland en de NZa alle mogelijke instrumenten inzetten.

Er moet een punt komen achter de vrijblijvendheid die heerst in de zorg en die uitgaat van de gedachte dat alles wat kan, vergoed moet worden

Bestuursvoorzitters Wijma en Kaljouw – Zorginstituut Nederland

Beloning op basis van uitkomsten

Op dit moment worden zorgverleners nog beloond per behandeling, maar dat moet anders, omdat dit tot verkeerde productieprikkels kan leiden.

In een aangepast stelsel moet de zorg straks worden betaalt op basis van uitkomsten met het individu als uitgangspunt. De zorg moet daadwerkelijk bijdragen aan iemands kwaliteit van leven. Dit betekent ook dat er een besef komen dat dat er geen automatisch recht bestaat op álle gewenste zorg, aldus Zorginstituut Nederland en de NZa.

Inzetten op preventie

In het actieplan staat ook dat er versneld moet worden ingezet op preventie, bijvoorbeeld gezond eten te stimuleren en men meer te laten bewegen.

Sommige zorgverzekeraars, zoals Ditzo, De Amersfoortse en Menzis zetten de laatste jaren al steviger in op preventie, bijvoorbeeld door het introduceren van apps die een gezonde leefstijl stimuleren. Je kunt hier zelfs een korting voor krijgen op je zorgpremie.

Er zou veel meer geld en aandacht moeten gaan naar een gezonde leefstijl en een goede mentale gezondheid. Maak preventie daarom onderdeel van het verdienmodel van verzekeraars. Daarmee verlaag je op langere termijn de zorgkosten en verminder je de druk op ons huidige zorgstelsel.

Koen Kuijper – Zorgwijzer

Het voorkomen van zorg door preventie draagt bij aan een toekomstbestendiger zorgstelsel, concludeert ook het RIVM. Verder moeten nieuwe innovaties op het gebied van digitale zorg centraal komen te staan.

14 reacties

  • Iilaria

    Goedemorgen,
    Ik kom uit Italië en woon in Nederland al bijna 20 jaar. Aan twee dingen stoor ik me ontzettend:
    1. de hogere prijzen die ik voor de zorg hier moet betalen
    2. de lage kwaliteit/matige zorg die ik terug voor krijg (misschien is dit een punt voor een andere discussie)
    Samen met mijn man declareren we 45k per jaar aan de belasting dus rijk zijn we niet. We gaan zelden naar de huisarts en ziekenhuis (gelukkig) maar als we gaan bam! worden we altijd verrast door bizarre hoge kosten. Ik ben vaak in discussie met mijn zorgverzekering gegaan en met het zh en die ene stuurt me terug naar die andere en viceversa. Je komt er gewoon niet uit. Je moet betalen en shut up.
    Democratisch is niet dat iedereen betaalt hetzelfde ongeacht wat hij verdient maar democratisch is betalen op basis van je inkomsten. In Italië werkt het op deze manier…Het zorgsysteem in Italië wordt betaald door belastingen die ingehouden worden op je loon (en aangezien de lonen aanzienlijk lager zijn dan hier, zal het nooit 120/180€ zijn, de gemiddelde kosten van een zorgverzekering hier). Ik hoor al 40 jaar dat het systeem aan de rand van het faillissement staat maar…het staat er nog! En mensen betalen zich niet blut aan zorgkosten .. En wat ook belangrijk is: als je geen zorg krijgt, betaal je niks. En ook heel belangrijk: artsen zijn kundig en competent wat ik niet kan zeggen voor artsen hier (helaas praat ik uit eigen ervaring en mijn man weet er ook genoeg van).
    Als ik hier nooit naar het zh/huisarts in een jaar ben geweest betaal ik toch 1400€!! Dan kan toch niet normaal zijn?
    Hoe kunnen we dingen veranderen? Ik voel me machteloos want ik moet gewoon betalen betalen betalen en niemand lijkt geïnteresseerd te zijn om dingen te veranderen. Ik hoor te vaak zeggen “het is gewoon wat het is”…maar dit is gewoon schapen gedraag? 🙁

  • PPaul

    De nieuwe premies zijn bekend en we zijn weer allemaal de klos. Laten we om te beginnen nu eens stoppen om de zorgverzekeraars “uit de wind” te houden want het zijn gewoon ordinair zakkenvullers. Een paar jaar geleden is juist voor hen de term zorgcrimineel bedacht. En dat was niet voor niets. De voorspelling dat de gemiddelde premie met 50,00 euro omhoog zou gaan is uiteraard achterhaald, de werkelijkheid is dat de premies ruim 70,00 euro verhoogd zijn.

  • JJohn

    @Raphael In het buitenland is vrijwel overal de zorg inkomensafhankelijk, dus dat naar het buitenland vertrekken zal je niet zo veel mee opschieten.

    De zorgpremie moet zo snel mogelijk volledig inkomensafhankelijk worden gemaakt, dan kan je ook makkelijk het eigen risico verwijderen en blijf de zorg voor iedereen betaalbaar.

    Nu zijn er gewoon honderdduizenden mensen die zorg mijden door het hoge eigen risico.

    Bizar in zo een rijk land als nederland

    • RRaphael

      @John

      Je hoort mij ook niet zeggen dat de zorg niet inkomensafhankelijk zou moeten. Dat is namelijk nu al zo. Ook in Nederland!

      Er is echter een belangrijk verschil tussen inkomensafhankelijk en “volledig” inkomensafhankelijk. Dat laatste is onwenselijk en zie je zelfs in het buitenland bijna niet. Er zijn altijd grenzen aan hoeveel iemand maximaal bijdraagt aan zorg.

      En in de situaties waar het toch volledig inkomensafhankelijk is, zie je vaak dat de algehele inkomstenbelasting een lager niveau heeft. Dus naar het buitenland vertrekken schiet je dan wel degelijk wat mee op en in de praktijk zie je dit ook gebeuren in landen waar rijkeren veel worden belast. Het is een idealistisch en gevaarlijk socialistisch gedachtengoed.

    • PPeter

      @Raphael

      Dat klopt niet helemaal. In veel landen word de zorg gewoon betaalt uit de algemene begroting, waardoor de laagste inkomens vaak/soms vrijwel niets betalen, logisch ook, want van een kale kip kan je niet plukken.

      In Nederland gaat de inkomensafhankelijke premie maar slechts tot een inkomen van 55k per jaar, daarboven word er voor zorg NIETS meer betaalt.

      Dat betekent in de praktijk dat iemand die 55k per jaar verdient, evenveel betaalt als iemand die bv 4 ton per jaar verdient, ik vind dat nou niet echt kunnen, dat kan en moet ook eerlijker, en vroeg of laat, gaat dat ook sowieso wel gebeuren, want de zorg is eigenlijk nu al onbetaalbaar, laat staan over 10 jaar, er zal sowieso veel moeten veranderen in hoe de zorg nu betaalt word, dat is echt niet realistisch om te denken dat dit nog veel langer houdbaar is.

      Daarom begrijp ik ook niet waarom je tegen @ John zegt dat ie gevaarlijke gedachtes heeft.

      Want weet je wat pas echt gevaarlijk en treurig is, in zo een enorm rijk land als Nederland? Dat veel mensen niet naar de dokter gaan, door de hoge kosten!!! Dat is pas echt gevaarlijk en bizar, nederland 1 van de rijkste landen ter wereld.

    • GGeertruida

      @Peter

      Mensen die 4 ton verdienen extra te belasten is symbolisch en zet geen zoden aan de dijk. Dat is meermaals berekend. Zij betalen bovendien al veel meer inkomstenbelasting/vermogensbelasting/etc.

      PS: voordat je denkt dat ik 4 ton verdien, mijn inkomen ligt op 60k bruto.

      55k is een zeer realistische bovengrens voor IAB als je kijkt naar werkelijke jaarlijkse zorguitgaven van iemand die bijv. 100k verdient. Het verder verhogen van dit soort grenzen kent schadelijke neveneffecten die niet zijn te overzien. Het is symboolpolitiek.

      Vergeet verder niet dat mensen met een hoog inkomen ook geld in de economie pompen op allerlei manieren en daarmee ook bijdragen aan welvaart van armeren. En wat dacht je van filantropie (schenkingen) onder rijkeren?

      Het is een gevaarlijk socialistisch gedachtengoed om alles maar gelijk te trekken middels tirannie. Moet iemand die 1, 2 of 3 ton verdient dan ook meer betalen voor het publieke OV, voor Musea, voor verkeersovertredingen, etc.? En misschien ook wel de boodschappen? Ongezonde ideeen.

      Ik stel voor zorgmijding aanpakken aan de onderkant:
      Wat je kunt doen bijvoorbeeld is het eigen risico afschaffen voor mensen met een laag komen en dit betalen uit gedeeltelijke verlaging van de zorgtoeslag. Dan is die drempel ook weer weg.

      Overigens is de huisarts gewoon gratis (geen drempel) en die neemt tegenwoordig een belangrijk deel van de zorg voor zijn/haar rekening.

    • JJansen

      @Geertruida

      Dus je wilt de zorgtoeslag verlagen en daarvoor geen eigen risico meer? Dat schiet niet veel op.

      Ik zeg, haal het geld waar het er is, genoeg geld in nederland, niemand hoort zich in nederland druk te maken over medische kosten, maar dan ook echt niemand!

      Het is toch gek dat zoveel mensen in nederland zorg mijden, nergens voor nodig, aanpakken die handel en geld halen waar het er is.

      Je hoeft echt geen medelijden te hebben met die groep hoor, als die per jaar 1000 euro meer of minder moet betalen, doen geen oog minder dicht daarom.

    • MMischa

      @Raphael

      Eens

    • NNico

      @John

      Het eigen risico moet blijven. Dat zorgt er voor dat burgers niet zomaar gebruik maken van de zorg. Alleen voor noodgevallen is dit bedoeld.

      Wat ik niet snap is dat velen bereid zijn om jaarlijks bijv 300 euro extra premie te betalen om maar van het eigen risico af te zijn. Dus OOK voor degene die het eigen risico NIET verbruiken. Je kunt dan toch een betalingsregeling treffen met je zorgverzekeraar om jaarlijks automatisch het ER in termijnen te betalen?

  • NNico

    Ik ben voorstander van een nieuw stelsel. De basisverzekering moet alleen de noodzakelijke zorg vergoeden en deze taak moet volledig bij de overheid terecht komen. Met het uitkleden van de basisverzekering kan de premie omlaag. Voor al het luxe kunnen private verzekeringsmaatschappijen aanvullende verzekeringen aanbieden. Dan kan je zelf je risico’s afdekken voor evt luxe zorg. Er moet een optie geboden worden voor burgers die niet ziek worden om een verhoogd eigen risico te accepteren. Laten we zeggen 2.000 euro. Moet voor een modaal inkomen geen probleem zijn bij een tegenslag. De zorgtoeslag wordt afgeschaft en de premie voor de basisverzekering is afhankelijk van je inkomenssituatie.

    • RRaphael

      @Nico

      Lijkt me zeer onverstandig dat deze taak bij de overheid komt te liggen. De overheid is niet zo goed in centrale regie over de zorg, dat heeft ze in het verleden afdoende bewezen.

      Ook nu (en in het verleden) zijn er problemen geweest bij andere overheidsinstellingen. Kijk naar de Belastingdienst, SVB, GGD. (Need i go on?)
      Verzekeraars hebben hun zaakjes veel beter op orde getuige de afgelopen 15 jaar.

      Daarnaast verdwijnt een belangrijk middel om de zorgkosten te temmen: zorgverzekeraars kopen nu namelijk zorg doelmatig in. Zij controleren de kwaliteit en
      doelmatigheid van zorg als ze die inkopen. Is de zorg niet goed genoeg, dan kunnen
      ze besluiten om geen contract af te sluiten. Natuurlijk kan de overheid ook zorg inkopen, maar met meerdere inkopers werkt dit effectiever, is bewezen.

      De zaken die jij voorstelt, kunnen ook zonder een nieuw stelsel. Zelfs het inkomensafhankelijk maken van de premie, al gaat dat in mijn ogen erg ver, omdat mensen met een lager inkomen al fors minder betalen dan mensen met een hoger inkomen. Dit zijn natuurlijk politieke keuzes, maar persoonlijk lijkt het mij erg gevaarlijk om rijkeren nog meer te belasten. Zij betalen al 50% inkomenstenbelasting.

      Nog meer belasten is symbolisch en betekent dat kennis en talent wegkruipt naar het buitenland waar de belastingtarieven lager zijn. Onwenselijk.

    • NNico

      @Raphael

      Het verder versoberen van het basispakket zal hopelijk leiden tot lagere premies voor iedereen. Lagere inkomens krijgen nu nog geld toe dmv zorgtoeslag. Daarom stel ik ook voor om dit af te schaffen en de basis premie inkomensafhankelijk te maken. Bijv bij 20k bruto een premie van 30 euro per maand en bij 40k bruto 80 euro per maand met een max. voor iedereen vanaf een bepaald inkomen.

      Nu is het rondpompen van geld. Bij de meeste verzekeraars kun je overal terecht. De verzekeraars dragen deze premie af aan de overheid en de overheid betaald alle zorg uit het basispakket. Met goed bestuur bij de overheid kun je als monopolist de zorginstellingen dwingen lagere prijzen te rekenen. Beter dan dat zorgverzekeraars dat nu doen.

    • RRaphael

      @Nico

      3 vragen:

      1) Je maakt een vreemde aanname dat de overheid als monopolist beter is in het inkopen van zorg.

      Waar is het bewijs voor deze opvatting?
      Heb je gezien hoe goed ze zijn in het inkopen van PCR-tests en medische hulpmiddelen?

      2) Hoe stel je voor om over te gaan van een stelsel met semi-particuliere verzekeraars die een duidelijke rol hebben naar het stelsel dat jij voorstelt? Hoe zie je dit in de praktijk voor je?

      3) Hoe ga je de zorgverzekeraars schadeloos stellen? En wat gaat dat kosten?

      Ik denk dat je onderschat wat zorgverzekeraars voor een rol hebben binnen de Zorgverzekeringswet. Dat kun je niet zomaar 1-2-3 overhevelen naar de overheid. Zeker niet als daar geen hele goede argumenten voor zijn. En ik heb er nog geen gehoord in je betoog.

    • NNico

      @Raphael

      1. Als je de juiste mensen op de juiste plek weet te krijgen, kun je als monopolist beter onderhandelen. Wij hebben echter niet altijd de meest bekwame personen. BTW, er was een pandemie gaande en de hele wereld had het nodig. Door schaarste stijgt de prijs

      2. Er verandert weinig. Nu regelt ook de overheid wat er in het basispakket komt. De zorgverzekeraars zijn slechts een tussenpersoon die het geld weer afdraagt aan de overheid. Ik zeg alleen: haal dat tussenstation weg. Met schaalvoordelen kun je efficiënter werken (met de juiste mensen op de juiste plaats).

      3. Kun je dat laatste toelichten? Waarom moeten zorgverzekeraars schadeloos gesteld worden. Het zijn toch geen private ondernemingen met winstoogmerk. Ze hebben toch ook voldoende reserves?

Schrijf een reactie

Het e-mailadres blijft prive.